Osoby, których ojcowie zaczęli palić papierosy w okresie dojrzewania, mogą starzeć się biologicznie szybciej, niż wskazuje ich wiek chronologiczny – wynika z badań zaprezentowanych podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego (ERS) w Amsterdamie.
Badacze stwierdzili, że u dzieci ojców, którzy rozpoczęli palenie w wieku 15 lat lub wcześniej, występują oznaki przyspieszonego starzenia biologicznego. Naukowcy sugerują, że palenie tytoniu w okresie dojrzewania może uszkadzać rozwijające się komórki plemnikowe chłopców, a zmiany te mogą być przekazywane ich potomstwu.
Zespół badawczy kierowany przez dr. Juana Pablo Lópeza-Cervantesa z Uniwersytetu w Bergen (Norwegia) podkreśla, że konieczne są silniejsze działania na rzecz zapobiegania używaniu tytoniu przez nastolatków – nie tylko dla dobra ich zdrowia, ale również przyszłych pokoleń.
Jak badano przyspieszone starzenie biologiczne
Do oceny wykorzystano tzw. zegary epigenetyczne – metodę pozwalającą mierzyć biologiczny wiek organizmu na podstawie zmian epigenetycznych w DNA. Analizie poddano próbki krwi od 892 osób w wieku od 7 do 50 lat (średni wiek – 28 lat) uczestniczących w badaniu RHINESSA (Respiratory Health in Northern Europe, Spain and Australia).
Osoby, których ojcowie zaczęli palić w okresie dojrzewania, były średnio o 9–12 miesięcy biologicznie starsze od swojego wieku chronologicznego. Po uwzględnieniu faktu, czy same paliły, różnica ta sięgała 14–15 miesięcy. U osób, których ojcowie zaczęli palić później, efekt ten był znacznie słabszy. Nie stwierdzono wyraźnego związku w przypadku matek palących przed ciążą.
Konsekwencje zdrowotne
Przyspieszone starzenie biologiczne wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób związanych z wiekiem, takich jak nowotwory, choroby neurodegeneracyjne, zapalne i zwyrodnieniowe. Naukowcy podejrzewają, że palenie w okresie dojrzewania może powodować trwałe zmiany epigenetyczne w plemnikach, które są przekazywane potomstwu.
Wnioski dla polityki zdrowotnej
Eksperci ERS podkreślają, że wyniki te stanowią kolejny dowód na konieczność ochrony młodzieży przed nikotyną – zarówno w formie tradycyjnych papierosów, jak i coraz popularniejszych e-papierosów. Choć odsetek nastolatków palących papierosy spada, rośnie liczba używających produktów do wapowania, których długoterminowe skutki wciąż nie są znane.
