ERS 2025: Nowe badania ERS: bierne palenie poważnym zagrożeniem dla zdrowia dzieci na świecie
Dzieci na całym świecie tracą każdego roku 8,45 miliona dni zdrowego życia z powodu biernego palenia – wynika z badań zaprezentowanych podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Oddechowego (ERS) w Amsterdamie, Holandia [1]. Największe konsekwencje wdychania dymu tytoniowego wydychanego przez inne osoby ponoszą dzieci zamieszkujące regiony o niskim statusie społeczno-ekonomicznym.
Badanie zostało przedstawione przez dr Siyu Dai, adiunkta w School of Clinical Medicine na Hangzhou Normal University oraz Honorary Research Associate w Department of Paediatrics na The Chinese University of Hong Kong.
Podczas swojego wystąpienia powiedziała: „Bierne palenie jest głównym czynnikiem powodującym choroby i zgony, którym można zapobiec u dzieci, i nie istnieje bezpieczny poziom narażenia. Jest ono powiązane z infekcjami dróg oddechowych, chorobami sercowo-naczyniowymi, zaburzeniami neuro-rozwojowymi oraz nasileniem objawów astmy. Małe dzieci są szczególnie podatne, ponieważ ich organizmy i płuca nadal się rozwijają, a same nie mają wpływu na swoje środowisko.”
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia narażenie na bierne palenie powoduje 1,2 miliona przedwczesnych zgonów rocznie, w tym około 65 000 wśród dzieci poniżej 15. roku życia. Jednak badacze podkreślają, że jeszcze więcej dzieci cierpi na choroby wywołane przez dym papierosowy w ich otoczeniu. Celem badania było oszacowanie globalnej i regionalnej skali tego problemu, aby dostarczyć dowodów dla bardziej precyzyjnych polityk antytytoniowych.
Było to pierwsze globalne badanie analizujące wpływ biernego palenia (second-hand smoke, SHS) na dzieci poniżej 14. roku życia. Dr Dai i jej współpracowniczka Ruiying Jin przeanalizowały dane z Global Burden of Disease Study [2], międzynarodowego projektu śledzącego zgony i choroby związane z głównymi schorzeniami, urazami i czynnikami ryzyka.
Jednym z kluczowych wskaźników tego projektu jest DALY (disability-adjusted life year), oznaczający całkowite obciążenie chorobami. Jeden DALY odpowiada jednemu rokowi zdrowego życia utraconego wskutek przedwczesnej śmierci lub choroby.
Analizując dane z ponad 200 krajów i terytoriów, dr Dai oszacowała liczbę lat życia utraconych z powodu biernego palenia w poszczególnych kategoriach chorób w latach 1990–2021 u dzieci w wieku 0–14 lat. Następnie zestawiła te dane z Socio-demographic Index (SDI), wskaźnikiem łączącym informacje o sytuacji gospodarczej, edukacji i współczynniku dzietności jako reprezentatywnym miernikiem rozwoju społeczno-ekonomicznego.
W 2021 roku narażenie na dym tytoniowy przyczyniło się do:
3,79 mln DALY z powodu infekcji dolnych dróg oddechowych (ostre zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc),
0,80 mln DALY z powodu infekcji ucha,
3,86 mln DALY z powodu infekcji klatki piersiowej i gruźlicy u dzieci na całym świecie.
Badacze stwierdzili, że bierne palenie nadal stanowi poważne zagrożenie zdrowotne dla dzieci, szczególnie w biedniejszych regionach, gdzie obciążenie chorobami (mierzone DALY) było znacznie wyższe.
Regiony o wysokim SDI odnotowały standaryzowane wiekiem wskaźniki DALY wynoszące odpowiednio 7,64 i 10,25 na 100 000 dzieci dla infekcji dolnych dróg oddechowych oraz infekcji dróg oddechowych/gruźlicy. W regionach o niskim SDI wskaźniki te sięgały 302,43 i 305,40.
Dr Dai wyjaśnia: „Wpływ biernego palenia na zdrowie oddechowe dzieci pozostaje poważny, ale w niektórych częściach świata dzieci cierpią bardziej niż gdzie indziej. Dzieci w regionach o niższym SDI ponoszą nieproporcjonalnie duży ciężar tego możliwego do uniknięcia problemu zdrowotnego. Prawdopodobnie wynika to z niższej świadomości społecznej na temat zagrożeń, częstszego przebywania w przepełnionych i słabo wentylowanych domach oraz słabszych regulacji antytytoniowych. To prowadzi do większego narażenia dzieci na dym tytoniowy.”
„Tylko w 2021 roku narażenie na bierne palenie było związane niemal z 8,45 milionami utraconych lat zdrowego życia wskutek infekcji oddechowych i gruźlicy. To obciążenie, któremu można by zapobiec, dotyka najmocniej obszary najmniej rozwinięte. Dzieci tracą te lata zdrowia, a można temu zapobiec, chroniąc je przed dymem tytoniowym” – dodaje badaczka.
Dr Dai planuje dalsze analizy obciążenia chorobami układu oddechowego związanymi z biernym paleniem w zależności od wieku, płci i innych czynników, aby wesprzeć bardziej precyzyjne i ukierunkowane interwencje.
Dr Filippos Filippidis, przewodniczący Tobacco Control Committee w European Respiratory Society, pracujący w Imperial College London, który nie uczestniczył w badaniu, podkreśla: „Na całym świecie setki milionów ludzi nadal pali, a wiele osób narażonych jest na bierne palenie. Niestety, najbardziej cierpią dzieci, ponieważ ich płuca wciąż się rozwijają i nie mogą uniknąć ekspozycji w domach.
To badanie pokazuje ogromne szkody wyrządzane dzieciom przez bierne palenie na całym świecie. To sygnał alarmowy, że musimy zrobić więcej, aby chronić dzieci. Szczególnie istotne jest tworzenie i egzekwowanie przepisów ograniczających palenie w miejscach, gdzie przebywają dzieci. Najskuteczniejszym rozwiązaniem pozostaje jednak ograniczenie palenia we wszystkich grupach wiekowych, co automatycznie zmniejszyłoby narażenie dzieci na dym.
W sytuacji, gdy firmy tytoniowe intensyfikują marketing nowych produktów, takich jak e-papierosy czy podgrzewacze tytoniu, niezwykle ważne jest także badanie, w jaki sposób te produkty mogą pośrednio wpływać na zdrowie dzieci narażonych na ich opary.”
Źródło: ERS
