Sympozjum o medycynie spersonalizowanej i terapiach wspomaganych sztuczną inteligencją w leczeniu POChP i innych chorób płuc
Czy sztuczna inteligencja może umożliwić wczesne wykrycie chorób płuc? Jaką rolę odgrywają geny? I czy bakterie jelitowe mają znaczenie dla zdrowia płuc? Te i inne aktualne pytania badawcze omawiano 3 i 4 lipca podczas naukowego sympozjum w Marburgu, z udziałem młodych naukowców z całych Niemiec. Spotkanie zostało zorganizowane przez marburskich badaczy chorób płuc, prof. dra Clausa Vogelmeiera i prof. dra Bernda Schmecka – kierowników platformy badawczej „Personalizowana medycyna POChP” (PerMed-COPD) – i miało na celu ukazanie możliwości leczenia lub łagodzenia przebiegu chorób płuc dzięki nowym metodom terapeutycznym.
PerMed-COPD to jedna z czterech zintegrowanych platform badawczych finansowanych przez Federalne Ministerstwo Badań Naukowych, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej (BMFTR, wcześniej BMBF), które wspierają wdrażanie medycyny spersonalizowanej – czyli indywidualnie dostosowanych metod leczenia – do praktyki klinicznej. W przypadku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), będącej trzecią najczęstszą przyczyną zgonów na świecie, nadal nie istnieje skuteczne leczenie przyczynowe. POChP rozwija się podstępnie, prowadząc do trwałego uszkodzenia płuc, zwężenia i zapalenia dróg oddechowych, co znacznie utrudnia wydech i sprzyja powstawaniu przewlekłego zapalenia oskrzeli z kaszlem i obfitą plwociną. Główną przyczyną jest długotrwałe wdychanie szkodliwych cząstek, głównie z dymu tytoniowego. Choroba stanowi ogromne obciążenie zarówno dla pacjentów i ich bliskich, jak i dla całego systemu opieki zdrowotnej.
System wspomagania decyzji lekarskich z użyciem sztucznej inteligencji
Celem projektu PerMed-COPD jest ocena skuteczności klinicznego systemu wspomagania decyzji (CDSS), opartego na sztucznej inteligencji. System ten ma wspierać lekarzy zarówno w diagnostyce tej trudnej do rozpoznania i często maskowanej przez inne schorzenia choroby, jak i w wyborze optymalnych metod leczenia. W ramach projektu współpracują zespoły naukowe z klinik, laboratoria zajmujące się badaniami podstawowymi w zakresie biologii molekularnej, ekonomiści zdrowia, przedstawiciele pacjentów oraz firma z sektora MŚP.
Badanie realizowane jest obecnie w Marburgu, Monachium oraz w innych lokalizacjach.
Wystąpienia podczas sympozjum pokazały, jak różnorodne są zagadnienia badawcze związane z chorobami płuc. Molekularne podejścia badawcze coraz wyraźniej ukazują znaczenie mikrobiomu płuc dla utrzymania ich zdrowia, co przekłada się na przebieg chorób płuc.
Rola palenia tytoniu
Wielu prelegentów podkreślało ogromny wpływ palenia papierosów na mikrobiom płuc. Równie jednoznaczne były dowody na pozytywne skutki rzucenia nałogu. Nasza podatność na choroby płuc zaczyna się jednak znacznie wcześniej – predyspozycje genetyczne do POChP można przewidzieć na podstawie analizy genomu. Już w okresie prenatalnym i we wczesnym dzieciństwie zachowania matki (np. palenie, stosowanie substancji psychoaktywnych, sposób odżywiania, otyłość, brak aktywności fizycznej), a także przebyte przez dziecko infekcje wpływają na tempo starzenia się płuc i ich podatność na choroby w późniejszym życiu.
Znaczenie zmian klimatycznych i środowiskowych dla zdrowia płuc zostało ukazane na podstawie danych zebranych w ramach projektu badawczego LOEWE „Habitat – klimat i zdrowie” realizowanego w regionie Marburg-Fulda oraz z konsorcjum badawczego CALM-QE.
Źródło: Universität Marburg
