Badacze analizują potencjalny związek między COVID-19 a ryzykiem raka płuca

W artykule:

• Związek między infekcją SARS-CoV-2 a długoterminowym ryzykiem onkologicznym
• Rola fosforylazy tymidynowej (TYMP) w patogenezie zmian nowotworowych
• Wpływ COVID-19 na mikrośrodowisko immunologiczne płuc
• Dane epidemiologiczne z bazy TriNetX
• Znaczenie badań translacyjnych i przyszłe kierunki terapii
• Implikacje kliniczne dla pacjentów, zwłaszcza palaczy

Nowe wyniki badań zespołów z Marshall University Joan C. Edwards School of Medicine oraz The Hebrew University of Jerusalem wskazują na potencjalny związek pomiędzy przebytym COVID-19 a zwiększonym ryzykiem rozwoju raka płuca. Mechanizm ten wydaje się być napędzany przez złożone procesy biologiczne zachodzące w tkance płucnej.

Badanie opublikowane w Frontiers in Immunology integruje dane kliniczne pochodzące od ludzi z analizami mechanistycznymi prowadzonymi w modelach zwierzęcych oraz komórkowych. Celem było lepsze zrozumienie, w jaki sposób SARS-CoV-2 – wirus wywołujący COVID-19 – może przyczyniać się do długoterminowych zmian patologicznych w płucach, w tym procesów nowotworowych.

Jak podkreśla dr Wei Li z Joan C. Edwards School of Medicine, wyniki sugerują, że COVID-19 może mieć konsekwencje wykraczające poza ostrą fazę infekcji. Infekcja może prowadzić do powstania warunków biologicznych w płucach sprzyjających rozwojowi nowotworów w dłuższej perspektywie czasowej. Identyfikacja tych mechanizmów ma kluczowe znaczenie dla oceny długofalowych skutków zdrowotnych pandemii.

Rola fosforylazy tymidynowej w patogenezie zmian nowotworowych

W badaniu zidentyfikowano istotną rolę fosforylazy tymidynowej (TYMP) – enzymu, który może oddziaływać z białkiem kolca SARS-CoV-2. Interakcja ta prowadzi do aktywacji szlaków związanych z procesami zapalnymi, włóknieniem oraz inicjacją i progresją nowotworów w płucach.

W szczególności wykazano, że TYMP może modulować mikrośrodowisko immunologiczne płuc, sprzyjając powstawaniu warunków proonkogennych. Dochodzi do aktywacji szlaków sygnałowych związanych z proliferacją komórkową, angiogenezą oraz immunosupresją, co może wspierać rozwój guzów nowotworowych.

Wpływ COVID-19 na środowisko immunologiczne płuc

Zakażenie SARS-CoV-2 wiąże się z głębokimi zmianami w odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Badanie wskazuje, że przewlekłe następstwa infekcji mogą obejmować utrzymujący się stan zapalny oraz przebudowę tkanki płucnej, co w połączeniu z aktywacją TYMP może prowadzić do deregulacji mechanizmów kontrolujących wzrost komórek.

Takie zmiany mogą sprzyjać transformacji nowotworowej, szczególnie w populacjach obciążonych dodatkowymi czynnikami ryzyka, takimi jak palenie tytoniu czy przewlekłe choroby płuc.

Dane epidemiologiczne i analiza populacyjna

Wykorzystując dużą bazę danych klinicznych TriNetX Research Network, badacze zaobserwowali zwiększoną częstość występowania raka płuca wśród pacjentów z wywiadem COVID-19. Zjawisko to było szczególnie widoczne u aktualnych oraz byłych palaczy.

Autorzy podkreślają jednak, że obserwacje te wymagają dalszej walidacji w badaniach prospektywnych oraz długoterminowych analizach kohortowych. Niemniej jednak dane te stanowią istotny sygnał epidemiologiczny sugerujący potencjalne konsekwencje onkologiczne pandemii.

Znaczenie badań translacyjnych i współpracy interdyscyplinarnej

Badanie stanowi przykład skutecznej współpracy pomiędzy naukowcami zajmującymi się badaniami podstawowymi, klinicystami oraz specjalistami medycyny translacyjnej. Jak zaznacza dr David Gozal, takie podejście umożliwia identyfikację mechanizmów biologicznych leżących u podstaw obserwowanych zjawisk epidemiologicznych.

Projekt był wspierany przez granty NIH oraz programy badawcze ukierunkowane na COVID-19 i onkologię, co podkreśla jego znaczenie w kontekście globalnych wysiłków badawczych.

Implikacje kliniczne i przyszłe kierunki badań

Uzyskane wyniki stanowią podstawę do dalszych badań nad długoterminowym ryzykiem nowotworowym po COVID-19. Szczególnie istotne będzie określenie grup wysokiego ryzyka oraz identyfikacja potencjalnych celów terapeutycznych, takich jak TYMP.

W przyszłości możliwe jest opracowanie strategii profilaktycznych i terapeutycznych ukierunkowanych na modulację mikrośrodowiska płuc oraz ograniczenie proonkogennych skutków infekcji SARS-CoV-2.

Źródło: Frontiers in Immunology, Thymidine phosphorylase promotes SARS-CoV-2 spike protein-driven lung tumor development
DOI: http://dx.doi.org/10.3389/fimmu.2026.1798566