Badanie krwi jako narzędzie oceny uszkodzeń płuc po COVID-19

Badanie dotyczące długoterminowych skutków zdrowotnych zakażenia koronawirusem, prowadzone przez ekspertów z University of Leicester, Imperial College London oraz University College London, wykazało obecność zmian w parametrach krwi po przebyciu COVID-19, które mogą pozwolić na identyfikację pacjentów zagrożonych rozwojem przewlekłej choroby płuc.

Projekt PHOSP-COVID, realizowany pod kierunkiem National Institute for Health and Care Research (NIHR) Leicester Biomedical Research Centre (BRC), łączy kompetencje czołowych badaczy i klinicystów z całej Wielkiej Brytanii. Jego celem jest kompleksowa ocena wpływu COVID-19 na zdrowie fizyczne i psychiczne pacjentów oraz przebieg ich rekonwalescencji po hospitalizacji.

W najnowszej analizie, opublikowanej 27 stycznia 2026 roku w czasopiśmie EBioMedicine, przebadano próbki krwi niemal 1 000 osób hospitalizowanych z powodu COVID-19. Oznaczano w nich cząsteczki biologiczne, które pojawiają się w krążeniu w sytuacji uszkodzenia tkanki płucnej.

U pacjentów, u których w badaniach obrazowych klatki piersiowej stwierdzano utrzymujące się zmiany w płucach, obserwowano istotnie podwyższone stężenia metaloproteinazy macierzy 7 (matrix metalloproteinase-7, MMP-7) oraz antygenu Krebs von den Lungen-6 (KL-6) we krwi. Oba te biomarkery są dobrze znane w pneumonologii i wcześniej wykazano ich podwyższone wartości u osób z rozpoznanymi chorobami płuc, szczególnie związanymi z uszkodzeniem nabłonka.

Komórki nabłonkowe wyściełające drogi oddechowe pełnią kluczową funkcję bariery ochronnej płuc. Stanowią pierwszą linię obrony przed wdychanymi cząstkami, uczestniczą w produkcji śluzu oraz inicjują odpowiedź immunologiczną. Jak podkreśla dr Rachael Evans, Clinical Associate Professor na University of Leicester, zaobserwowane w badaniu zmiany w biomarkerach krwi świadczą o uszkodzeniu tej warstwy, co może tłumaczyć utrzymujące się objawy kliniczne oraz restrykcyjne zaburzenia czynnościowe płuc u części pacjentów z long-COVID.

Autorzy badania wskazują, że identyfikacja takich markerów może w przyszłości umożliwić opracowanie prostych testów krwi pozwalających na wczesne rozpoznanie osób zagrożonych przewlekłymi powikłaniami płucnymi po COVID-19 oraz na lepsze dopasowanie strategii terapeutycznych i rehabilitacyjnych.

Dr Iain Stewart z National Heart & Lung Institute w Imperial College London, odpowiedzialny za analizy danych, zwraca uwagę, że dzięki wyjątkowo szczegółowym i wysokiej jakości danym zgromadzonym w ramach PHOSP-COVID możliwe było wykrycie cech utrzymującego się uszkodzenia płuc nawet w stosunkowo niewielkich podgrupach pacjentów. Fakt, że zmiany te mogą mieć konsekwencje trwające całe życie, podkreśla znaczenie wiarygodnych markerów ryzyka.

Z kolei prof. Louise Wain, współkierująca badaniem PHOSP-COVID na University of Leicester, akcentuje rolę samych uczestników projektu, dzięki którym możliwe było zgromadzenie danych klinicznych i biologicznych niezbędnych do identyfikacji mechanizmów leżących u podłoża utrzymujących się objawów po COVID-19. Zdaniem badaczy stanowi to kolejny krok w kierunku poprawy opieki nad pacjentami po ciężkim przebiegu zakażenia SARS-CoV-2.

Prof. Gisli Jenkins z National Heart & Lung Institute w Imperial College London podkreśla, że uzyskane wyniki wskazują na realną możliwość wykorzystania badania krwi jako narzędzia identyfikującego osoby ze zwiększonym ryzykiem rozwoju przewlekłej choroby płuc po ostrej infekcji SARS-CoV-2.

Również prof. Rachel Chambers, Professor of Respiratory Cell and Molecular Biology na University College London, zaznacza, że praca w ramach konsorcjum PHOSP-COVID pozwoliła na istotny postęp w poszukiwaniu wiarygodnych markerów umożliwiających monitorowanie pacjentów z utrzymującym się uszkodzeniem płuc po COVID-19.

Źródło: EBioMedicine, Residual lung abnormality following COVID-19 hospitalisation is characterised by biomarkers of epithelial injury
DOI: https://doi.org/10.1016/j.ebiom