Cyfrowa opieka po COVID-19 poprawia zdolność do pracy pacjentów

Dr n. med. Inga Jarosch, specjalistka z zakresu nauk medycznych i nauk o sporcie z Forschungsinstitut für Pneumologische Rehabilitation der Schön Klinik Berchtesgadener Land, została laureatką Nagrody Naukowej w dziedzinie cyfrowej medycyny w pneumologii przyznawanej przez Deutsche Gesellschaft für Pneumologie und Beatmungsmedizin (DGP). Wyróżnienie, o wartości 5000 euro, przyznano za badania nad cyfrową opieką poszpitalną u pacjentów z zespołem post-COVID/long COVID oraz przewlekłymi chorobami układu oddechowego. Nagroda została wręczona podczas uroczystego otwarcia tegorocznego kongresu DGP.

„Nagrodzony projekt dr Ingi Jarosch – badanie ReELoAd 2.0 – wypełnia istotną lukę w systemie opieki zdrowotnej i pokazuje, jak rozwiązania cyfrowe mogą poprawić efekty rehabilitacji oraz poziom współpracy terapeutycznej u pacjentów po COVID-19. Badanie łączy wysoką jakość naukową z dużą użytecznością kliniczną” – podkreślił członek jury, dr Thomas Köhnlein, rzecznik DGP Taskforce Digitale Medizin.

Zamknięcie luki w opiece nad pacjentami po rehabilitacji

Badanie koncentrowało się na ocenie wpływu cyfrowej opieki następczej po zakończeniu stacjonarnej rehabilitacji pulmonologicznej. W praktyce klinicznej obserwuje się, że wielu pacjentów z long COVID lub post-COVID osiąga istotną poprawę jakości życia w trakcie kilkutygodniowej rehabilitacji, jednak po powrocie do codziennego funkcjonowania część uzyskanych efektów ulega regresji.

Jak wskazuje dr Inga Jarosch, po wypisie ze szpitala wielu pacjentów ma trudności z utrzymaniem regularności ćwiczeń lub dostępem do odpowiednio wyspecjalizowanych form terapii. Problem ten jest szczególnie widoczny w przypadku pacjentów z przewlekłymi chorobami układu oddechowego oraz powikłaniami po COVID-19, gdzie dostępność kompleksowej opieki pozostaje ograniczona.

Dwunastotygodniowy program cyfrowej opieki dla 90 pacjentów

Do badania włączono 90 pacjentów z rozpoznaniem post-COVID, którzy zostali losowo przydzieleni do dwóch grup. Grupa kontrolna otrzymała standardową opiekę rehabilitacyjną w warunkach stacjonarnych, natomiast grupa interwencyjna uczestniczyła dodatkowo w 12-tygodniowym programie cyfrowej opieki następczej.

Kluczowym elementem interwencji były interaktywne sesje prowadzone na żywo z udziałem wykwalifikowanych terapeutów, realizowane za pośrednictwem platformy wideo. Model ten przypominał klasyczną terapię grupową, jednak odbywał się w formacie zdalnym.

Jak zaznacza badaczka, istotne było odejście od modelu opartego wyłącznie na aplikacjach mobilnych. Bezpośrednia interakcja z terapeutą zwiększała motywację pacjentów oraz umożliwiała bieżącą korektę błędów i dostosowanie terapii.

Program obejmował:

• indywidualnie dobraną terapię oddechową i fizjoterapię,
• trening wytrzymałościowy i siłowy wraz z zastosowaniem strategii pacingu,
• techniki relaksacyjne,
• edukację zdrowotną dotyczącą choroby,
• w razie potrzeby indywidualne wsparcie psychoterapeutyczne.

Wpływ programu na zdolność do pracy

Analiza wyników nie wykazała istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w zakresie jakości życia ocenianej za pomocą standaryzowanego kwestionariusza. Jednak istotnym odkryciem było znaczące zwiększenie zdolności do pracy w grupie objętej cyfrową opieką następczą.

W kontekście epidemiologicznym i społecznym jest to wynik szczególnie istotny, ponieważ znaczna część pacjentów z zespołem post-COVID znajduje się w wieku produkcyjnym. Poprawa zdolności do wykonywania pracy przekłada się nie tylko na dobrostan jednostki, ale także na zmniejszenie obciążenia systemów zabezpieczenia społecznego.

Dodatkowo wykazano wysoką wykonalność programu – około 86% uczestników ukończyło pełny cykl terapeutyczny. Poziom satysfakcji pacjentów z cyfrowej formy opieki był również bardzo wysoki.

Perspektywy wdrożenia i skalowania rozwiązania

Dr Jarosch podkreśla znaczenie indywidualizacji form opieki nad pacjentami. Część chorych preferuje klasyczne modele terapii stacjonarnej, natomiast inni – szczególnie osoby aktywne zawodowo lub z ograniczoną mobilnością – wymagają elastycznych rozwiązań cyfrowych.

Zespół badawczy planuje rozszerzenie programu na kolejne ośrodki rehabilitacyjne oraz jego wdrożenie na poziomie ogólnokrajowym. Model opieki został już włączony do systemu świadczeń Deutsche Rentenversicherung dzięki współpracy z Pneumo Factory oraz Schön Klinik Berchtesgadener Land.

Znaczenie cyfrowej medycyny w pneumologii

Rozwój technologii cyfrowych w medycynie – obejmujący telemedycynę, aplikacje mobilne oraz zdalne programy terapeutyczne – otwiera nowe możliwości w diagnostyce, leczeniu i monitorowaniu chorób układu oddechowego.

Nagroda naukowa ustanowiona w 2024 roku przez Deutsche Gesellschaft für Pneumologie und Beatmungsmedizin ma na celu promowanie badań i wdrożeń z zakresu cyfrowej medycyny, które realnie poprawiają jakość opieki nad pacjentami.

Dla dr Ingi Jarosch otrzymane wyróżnienie stanowi istotny etap w wieloletniej pracy badawczej. Jak podkreśla, projekt był efektem zaangażowania zespołu, w tym dr Tessy Schneeberger, dr Rainera Glöckla oraz prof. Remberta Koczulli, i stanowi ważny krok w kierunku nowoczesnych modeli opieki nad pacjentami pulmonologicznymi.

Źródło: Deutsche Gesellschaft für Pneumologie und Beatmungsmedizin e.V. (DGP)