Podwójne zagrożenie: używanie tytoniu a Long COVID

Pandemia COVID-19 przyniosła długotrwałe konsekwencje zdrowotne, które są odczuwalne także w erze postpandemicznej. Jednym z najbardziej problematycznych następstw zakażenia SARS-CoV-2 jest zespół określany jako Long COVID, charakteryzujący się utrzymywaniem się objawów przez co najmniej trzy miesiące od przebycia ostrej fazy choroby.

Long COVID obejmuje szerokie spektrum objawów ze strony wielu narządów i układów. W dotychczasowych badaniach najczęściej wiązano jego występowanie z zaawansowanym wiekiem, płcią żeńską, otyłością oraz obecnością chorób współistniejących. Zależność pomiędzy Long COVID a paleniem tytoniu pozostawała jednak niejednoznaczna i słabo udokumentowana.

Zespół badawczy kierowany przez Erikę Toyokurę, dr. Kazuhiro Yamadę oraz prof. Kazuhisę Asaia z Graduate School of Medicine Osaka Metropolitan University przeanalizował związek pomiędzy Long COVID a używaniem wyrobów tytoniowych. Badacze wykorzystali dane z ogólnokrajowego internetowego badania JASTIS 2023, obejmującego około 34 000 uczestników. Do ostatecznej analizy włączono 28 250 osób, z czego 5 068 miało w wywiadzie potwierdzone zakażenie COVID-19.

Uczestników podzielono na pięć grup: osoby nigdy niepalące, byłych użytkowników tytoniu, użytkowników papierosów konwencjonalnych (combustible cigarettes, CC), użytkowników podgrzewanych wyrobów tytoniowych (heated tobacco products, HTP) oraz osoby stosujące oba typy produktów jednocześnie (dual users).

Wyniki analizy wykazały, że aktualni palacze częściej niż osoby niepalące zgłaszali cztery objawy Long COVID: bóle stawów, ból w klatce piersiowej, duszność oraz zaburzenia węchu. W grupie osób jednocześnie używających papierosów konwencjonalnych i podgrzewanych wyrobów tytoniowych obserwowano aż pięć często współwystępujących objawów: bóle stawów, ból w klatce piersiowej, duszność, zaburzenia smaku oraz zaburzenia węchu. Użytkownicy wyłącznie papierosów konwencjonalnych wykazywali korelację z trzema objawami: bólem w klatce piersiowej, dusznością i zaburzeniami węchu, natomiast użytkownicy wyłącznie HTP najczęściej zgłaszali duszność oraz zaburzenia funkcji seksualnych.

Autorzy badania podkreślają, że charakter i nasilenie objawów Long COVID mogą różnić się w zależności od rodzaju stosowanych wyrobów tytoniowych oraz wzorców palenia. Szczególnie niekorzystne wydaje się jednoczesne używanie papierosów konwencjonalnych i podgrzewanych produktów tytoniowych, które może nasilać i poszerzać spektrum utrzymujących się objawów.

Jak zaznaczyła Erika Toyokura, jest to pierwsze badanie wskazujące, że obraz Long COVID różni się w zależności od wzorców używania tytoniu. Osoby korzystające z obu typów produktów wykazywały najsilniejszą korelację z większą liczbą objawów, co podkreśla znaczenie zaprzestania używania tytoniu. Prof. Kazuhisa Asai dodał, że kolejnym krokiem zespołu będzie analiza zależności przyczynowo-skutkowych oraz mechanizmów biologicznych leżących u podstaw związku pomiędzy paleniem a objawami Long COVID, a uzyskane wyniki mają znaleźć zastosowanie w polityce zdrowia publicznego i praktyce klinicznej.

Badanie opublikowano na łamach czasopisma Scientific Reports.

Źródło: Scientific Reports, Dual use of combustible and heated tobacco products associates persistent symptoms with a history of COVID-19: a JASTIS 2023 cross-sectional study
DOI: http://dx.doi.org/10.1038/s41598-025-22050-x