Wytyczne dotyczące zakażeń dróg oddechowych u pacjentów z białaczką – aktualizacja
„Pacjenci z nowotworami krwi są szczególnie podatni na zakażenia układu oddechowego, zwłaszcza we wczesnych stadiach choroby lub w trakcie i po wysoce immunosupresyjnych terapiach, takich jak przeszczepienie komórek macierzystych” – wyjaśnia Marie von Lilienfeld-Toal. „Wiele infekcji, które u osób zdrowych uznawane są za niegroźne, w tej grupie pacjentów przebiega znacznie ciężej. Infekcja wirusem grypy może być śmiertelna u 10% chorych, a dodatkowo wydalają oni wirusa przez dłuższy czas.” Podwyższone ryzyko było szczególnie widoczne w przypadku SARS-CoV-2, przy czym szczepienia zapewniały im słabszą ochronę. W zależności od rodzaju terapii pacjenci pozostają wyjątkowo podatni na zakażenia nawet przez około rok.
Aby zaktualizować wytyczne, zespół przeanalizował specjalistyczną literaturę naukową z lat 2014–2024. Uwzględniono publikacje dotyczące adenowirusa, bokawirusa, koronawirusa, wirusa grypy, metapneumowirusa, paragrypy, wirusa RS (syncytialnego) oraz rinowirusa u pacjentów z nowotworami hematologicznymi (HM) i/lub po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych. „W obecnych rekomendacjach przedstawiamy wspólne podejście do kontroli takich zakażeń, diagnostyki laboratoryjnej – w tym SARS-CoV-2 – oraz specyficznych strategii postępowania w przypadku infekcji dróg oddechowych innych niż SARS-CoV-2” – podsumowuje von Lilienfeld-Toal.
Szczepienia i zalecenia szczególne dla dzieci
W przypadku grypy zaleca się stosowanie sezonowych szczepionek inaktywowanych oraz wczesne wdrożenie terapii przeciwwirusowej, jednak eksperci nie rekomendują rutynowej profilaktyki przeciwwirusowej. W odniesieniu do wirusa RS szczepienia dopuszczone do stosowania mogą być rozważane w zależności od lokalnych rejestracji, choć dane dotyczące pacjentów z białaczką są ograniczone. Dzieci poniżej drugiego roku życia powinny otrzymywać immunoprofilaktykę bierną (palivizumab lub nirsevimab). Brakuje natomiast danych dotyczących profilaktyki lub terapii przed- i poekspozycyjnej u starszych dzieci i dorosłych pacjentów. U chorych z ciężką immunosupresją po przeszczepieniu komórek macierzystych zaleca się stosowanie rybawiryny i/lub immunoglobulin dożylnych.
W przypadku innych zakażeń układu oddechowego dostępne są jedynie działania wspomagające, mające na celu poprawę funkcji odpornościowych i korektę niedoborów przeciwciał. Obejmuje to m.in. ograniczenie stosowania preparatów kortykosteroidowych do niezbędnego minimum. „Największe luki dowodowe dotyczą obszarów związanych ze szczepieniami i terapią przeciwwirusową” – podkreśla von Lilienfeld-Toal.
Zalecenia dla lekarzy, rodzin i pacjentów
Zalecenia te mają istotne znaczenie dla wszystkich lekarzy prowadzących osoby z białaczką. Zakażenia wirusowe dróg oddechowych często mają swoje źródło w środowisku, dlatego problem dotyczy nie tylko ośrodków specjalistycznych, lecz również poradni ambulatoryjnych i praktyk lekarzy rodzinnych. Cenną wiedzę zyskują także opiekunowie domowi, jak i sami pacjenci z białaczką, którzy zazwyczaj otrzymują przetworzone informacje od swoich lekarzy prowadzących.
Źródło: The Lancet Infectious Diseases, Community-acquired Respiratory Virus Infections in Patients with Haematological Malignancies or Haematopoietic Cell Transplantation: Updated Recommendations From the 10th European Conference on Infections in Leukaemia (ECIL-10)
DOI: 10.1016/S1473-3099(25)00365-2
