Nowa szczepionka chroni noworodki przed ciężkimi infekcjami płuc – wyniki badania
Szczepienia kobiet w ciąży przyczyniają się do zmniejszenia liczby noworodków przyjmowanych do szpitali z powodu ciężkich infekcji płuc – wynika z najnowszych badań.
Naukowcy wykazali, że wprowadzona w Wielkiej Brytanii pod koniec lata 2024 roku szczepionka przeciwko wirusowi RS (syncytialnemu wirusowi oddechowemu, RSV) doprowadziła do 72-procentowego spadku hospitalizacji niemowląt, których matki zostały zaszczepione.
Są to pierwsze dane pokazujące rzeczywistą skuteczność tej szczepionki u kobiet w ciąży w Wielkiej Brytanii.
Zdaniem ekspertów, szersze stosowanie szczepień w tej grupie może przyczynić się do ograniczenia liczby chorych niemowląt w sezonie jesienno-zimowym i odciążyć szpitale.
RSV to powszechny wirus wywołujący kaszel i przeziębienia, który jednak może prowadzić do ciężkich infekcji płuc, takich jak zapalenie oskrzelików, szczególnie groźnych u niemowląt. Część z nich wymaga intensywnej terapii. Wirus ten jest najczęstszą przyczyną zakaźnych hospitalizacji niemowląt zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i na świecie.
Podanie szczepionki w trakcie ciąży chroni zarówno matkę, jak i dziecko. Przeciwciała wytwarzane przez matkę w odpowiedzi na szczepienie są przekazywane przez łożysko do płodu, zapewniając ochronę przed ciężkim RSV przez pierwsze sześć miesięcy życia dziecka.
Zespół badawczy z uniwersytetów w Edynburgu i Leicester objął badaniem 537 niemowląt przyjętych do szpitali w Anglii i Szkocji w sezonie zimowym 2024-2025, pierwszym po wdrożeniu programu szczepień. U 391 dzieci potwierdzono zakażenie RSV.
Matki niemowląt niezakażonych RSV były dwukrotnie częściej zaszczepione przed porodem niż matki dzieci z RSV – odpowiednio 41% wobec 19%.
Największą skuteczność wykazano, gdy szczepienie odbyło się co najmniej 14 dni przed porodem – ryzyko hospitalizacji spadło wtedy o 72%. Jeśli kobieta była zaszczepiona w dowolnym momencie przed porodem, spadek ten wynosił 58%.
Eksperci rekomendują szczepienie kobiet w ciąży od 28. tygodnia, aby organizm zdążył wytworzyć i przekazać dziecku wystarczającą ilość przeciwciał, choć szczepienie można podać także tuż przed porodem.
Wcześniejsze badania wykazały, że tylko połowa ciężarnych w Anglii i Szkocji przyjmuje szczepionkę RSV, mimo jej wysokiej skuteczności w zapobieganiu ciężkim zachorowaniom.
Zdaniem badaczy, wyniki te podkreślają znaczenie podnoszenia świadomości na temat dostępności i skuteczności szczepień, które mogą uchronić najmłodszych przed ciężką chorobą.
Wyniki opublikowano w czasopiśmie The Lancet Child & Adolescent Health: https://www.thelancet.com/journals/lanchi/article/PIIS2352-4642(25)00155-5/fulltext. W badaniu uczestniczyły także uniwersytety w Bristolu, Oksfordzie, Queen’s University Belfast, UCL i Imperial College London oraz 30 szpitali w Anglii i Szkocji.
Projekt został sfinansowany przez Innovative Medicines Initiative (IMI) Respiratory Syncytial Virus Consortium in Europe (RESCEU), Wellcome Trust oraz National Institute for Health and Care Research (NIHR) Health Protection Research Unit in Respiratory Infections przy Imperial College London.
Dr Thomas Williams, kierownik badania z University of Edinburgh’s Institute for Regeneration and Repair oraz pediatra w Royal Hospital for Children and Young People w Edynburgu powiedział:
„Dzięki dostępności skutecznej szczepionki przeciwko RSV, która znacząco zmniejsza ryzyko hospitalizacji niemowląt w Wielkiej Brytanii, kobiety w ciąży mają doskonałą okazję, by zabezpieczyć siebie i swoje dzieci przed bronchiolitis RSV w nadchodzącej zimie.”
Profesor Damian Roland z Leicester Hospitals and University oraz specjalista medycyny ratunkowej dzieci, dodał:
„Nasze badania podkreślają wartość szczepień. W duchu profilaktyki, zgodnie z założeniami NHS 10 Year Plan, zachęcamy systemy ochrony zdrowia do optymalnego wdrożenia szczepień RSV dla kobiet w ciąży.”
Źródło: The Lancet Child & Adolescent Health
DOI: https://doi.org/10.1016/S2352-4642(25)00155-5
