Dziesięć biomarkerów POChP wykrywalnych we krwi: szansa na test przesiewowy
Możliwość opracowania narzędzia umożliwiającego populacyjne badania przesiewowe w kierunku przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) jest coraz bliższa realizacji. Wieloośrodkowe badanie z udziałem czołowych szpitali w Hiszpanii, prowadzone przez Hospital del Mar i jego instytut badawczy, potwierdziło, że u osób z POChP występują zmienione poziomy określonych metabolitów we krwi. Odkrycie to może umożliwić zastosowanie biomarkerów do wczesnej identyfikacji osób potencjalnie chorujących na POChP.
Badanie zostało przeprowadzone we współpracy z naukowcami z obszarów CIBER ds. chorób układu oddechowego (CIBERES) oraz epidemiologii i zdrowia publicznego (CIBERESP) i opublikowane w International Journal of Molecular Sciences.
„To może posłużyć jako metoda przesiewowa do wyodrębnienia populacji wysokiego ryzyka POChP, które następnie można skierować na test diagnostyczny – spirometrię” – wyjaśnia dr Joaquim Gea, emerytowany kierownik Oddziału Pulmonologii w Hospital del Mar oraz koordynator grupy badawczej ds. miogenezy, stanu zapalnego i funkcji mięśni w tamtejszym instytucie badawczym. Obecnie aż 70% przypadków POChP pozostaje niezdiagnozowanych, głównie z powodu trudności w przeprowadzeniu referencyjnego badania spirometrycznego na szeroką skalę. Skutkuje to późnym lub pominiętym rozpoznaniem, opóźnieniem wdrożenia leczenia i zgłaszaniem się pacjentów dopiero w zaawansowanym stadium choroby. Zwiększa to również ryzyko chorób współistniejących związanych z POChP, takich jak rak płuca.
Dziesięć zmienionych metabolitów
W badaniu przeanalizowano dane od 91 pacjentów z POChP i 91 zdrowych osób z grupy kontrolnej. U wszystkich uczestników pobrano próbki krwi, które następnie zbadano przy użyciu spektrometrii mas w celu oznaczenia poziomów metabolitów. Spośród 360 wykrytych cząsteczek około 50 wybrano jako najbardziej istotne. Dzięki zastosowaniu sztucznej inteligencji wytypowano dziesięć metabolitów o najwyższej skuteczności diagnostycznej w wykrywaniu POChP.
Wyniki wykazały, że zestaw tych dziesięciu metabolitów charakteryzuje się bardzo wysoką czułością i swoistością – przekraczającą 90% – w odróżnianiu pacjentów z POChP od osób zdrowych. Zidentyfikowane cząsteczki są powiązane z produkcją energii, co może tłumaczyć zmęczenie i inne ograniczenia obserwowane u pacjentów z POChP, a także z metabolizmem lipidów, co może wyjaśniać często występujące choroby układu sercowo-naczyniowego w tej grupie pacjentów. Odkrycia sugerują, że osoby z POChP mają obniżoną zdolność do produkcji energii oraz zaburzenia metabolizmu tłuszczów.
Szansa na wdrożenie testu przesiewowego
Skoncentrowanie się na niewielkiej grupie biomarkerów może ułatwić ich wdrożenie w programie badań przesiewowych w kierunku POChP. Co istotne, oznaczenie tych metabolitów można przeprowadzić w ramach rutynowego badania krwi. Jak podkreśla dr Gea, może to „dać nam narzędzie do wczesnego wykrywania osób z POChP, co pozwoli na rozpoczęcie leczenia na wczesnym etapie choroby oraz ułatwi ścisłą obserwację możliwych chorób współistniejących”.
Kolejnym etapem prac będzie weryfikacja skuteczności tych biomarkerów w większej i bardziej zróżnicowanej populacji. Jeżeli rezultaty zostaną potwierdzone, może to utorować drogę do wprowadzenia tej metody do praktyki klinicznej.
Źródło: International Journal of Molecular Sciences, Metabolomic Plasma Profile of Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients
DOI: https://doi.org/10.3390/ijms26104526
