Wielowymiarowe kryteria diagnostyczne POChP pozwalają wykryć wcześniej pomijanych pacjentów
Rozpoznanie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) może zostać znacząco usprawnione dzięki włączeniu do kryteriów diagnostycznych obrazowania płuc w tomografii komputerowej (TK) oraz oceny objawów oddechowych. To nowe, wielowymiarowe podejście umożliwia lepszą identyfikację pacjentów narażonych na niekorzystne następstwa choroby, a jednocześnie pozwala wykluczyć osoby, które mają obturację w badaniu spirometrycznym, ale nie prezentują objawów oddechowych ani cech strukturalnej choroby płuc – informują dr Surya Bhatt i współpracownicy na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA).
„Nowe kryteria diagnostyczne POChP, obejmujące obrazowanie klatki piersiowej, objawy oddechowe i spirometrię, pozwoliły zidentyfikować dodatkowych pacjentów obarczonych ryzykiem niekorzystnych następstw oddechowych” – powiedział Bhatt, profesor w Department of Medicine na University of Alabama at Birmingham Marnix E. Heersink School of Medicine oraz dyrektor Center for Lung Analytics and Imaging Research.
Proponowane podejście obejmuje obturację w spirometrii jako kryterium główne oraz kryteria pomocnicze oparte na obrazowaniu i objawach klinicznych. W badaniu TK uwzględnia się obecność rozedmy oraz pogrubienie ścian oskrzeli. Kryteria oparte na objawach dotyczą m.in. duszności, obniżonej jakości życia oraz przewlekłego zapalenia oskrzeli. Według nowej definicji pacjent musi spełniać warunek obecności obturacji oraz co najmniej jednego kryterium pomocniczego lub – w przypadku braku obturacji lub niedostępności spirometrii – co najmniej trzech z pięciu kryteriów pomocniczych.
W badaniu obejmującym 9416 uczestników wieloośrodkowej kohorty wykazano, że osoby nowo zdiagnozowane według nowego schematu miały wyższą śmiertelność całkowitą i oddechową, częstsze zaostrzenia choroby oraz szybsze pogarszanie się czynności płuc w porównaniu z pacjentami sklasyfikowanymi jako wolni od POChP według tych kryteriów. Nowe podejście obejmowało dodatkowych pacjentów z dużym obciążeniem chorobowym układu oddechowego, a jednocześnie wykluczało osoby z obturacją, lecz bez objawów czy dowodów choroby strukturalnej płuc.
Przed tym badaniem coraz częściej zauważano, że sama ocena czynności płuc nie odzwierciedla w pełni złożonej, heterogennej natury POChP – jednej z głównych przyczyn niepełnosprawności i zgonów. Szacuje się, że na świecie choruje na nią około 392 mln osób, w tym 16 mln w USA.
„Nowy schemat diagnostyczny prawdopodobnie zmieni sposób rozpoznawania POChP i umożliwi postawienie diagnozy nawet przy braku jawnej obturacji w spirometrii” – podkreślił Bhatt. „Nie wiadomo jeszcze, czy leczenie pacjentów zdiagnozowanych w ten sposób poprawi rokowanie, ale lekarze już teraz wykorzystują obrazowanie i objawy kliniczne w diagnostyce. Ten schemat nadaje im wyraźne ramy i operacyjne kryteria.”
W komentarzu redakcyjnym w JAMA dr Francesca Polverino określiła badanie jako kamień milowy w diagnostyce POChP. „Dotychczasowa klasyfikacja POChP była nadmiernie uzależniona od obturacji jako głównego kryterium diagnostycznego” – napisała. „Tym, co wyróżnia tę rekwalifikację, jest przełomowe stwierdzenie, że obturacja nie musi już być warunkiem koniecznym do rozpoznania POChP.”
W modelu zaproponowanym przez Bhatta i współpracowników obturacja pozostaje głównym kryterium, ale to właśnie kryteria pomocnicze – podzielone na obrazowe i oparte na objawach – czynią model bardziej inkluzywnym i odzwierciedlającym różnorodność kliniczną POChP.
Autorami badania są m.in. Edwin K. Silverman (Brigham and Women’s Hospital, Boston) i James D. Crapo (National Jewish Health, Denver). Wśród współautorów z University of Alabama at Birmingham znaleźli się Mark Dransfield, Sandeep Bodduluri (Division of Pulmonary, Allergy and Critical Care Medicine) oraz Arie Nakhmani (School of Engineering, Department of Electrical and Computer Engineering).
W sumie badanie przygotowało 52 autorów z 24 uczelni i instytucji w USA i Kanadzie.
Źródło: Journal of the American Medical Association, A new multidimensional diagnostic approach for chronic obstructive pulmonary disease
DOI: 10.1001/jama.2025.7358
