Wczesne wykrycie raka płuca zwiększa możliwości skutecznego leczenia

Wczesne wykrycie raka płuca może znacząco zwiększyć możliwości skutecznego leczenia, a nawet w przypadku choroby zaawansowanej dostępne są coraz lepiej dopasowane metody terapii. Profesor Christian Taube z Universitätsmedizin Essen podkreśla, że podstawowe znaczenie mają zapobieganie rozpoczęciu palenia, zaprzestanie używania tytoniu oraz odpowiednio wczesna diagnostyka osób należących do grup podwyższonego ryzyka.

Dobra wiadomość związana ze Światowym Dniem Raka Płuca jest taka, że choroba wykryta na wczesnym etapie często może być obecnie skutecznie leczona. Coraz lepsze terapie są dostępne również dla osób z zaawansowanym nowotworem.

W Niemczech każdego roku rak płuca rozpoznawany jest u około 60 tys. osób. Choroba ta należy tym samym do trzech najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych. Jednym z najważniejszych celów na kolejne lata pozostaje znaczące ograniczenie liczby nowych zachorowań oraz wykrywanie guzów na wcześniejszym etapie.

O możliwościach wczesnego wykrywania raka płuca, znaczeniu zaprzestania palenia i roli czasu mówi prof. Christian Taube, dyrektor Klinik für Pneumologie w Universitätsmedizin Essen oraz członek zarządu Deutsche Atemwegsliga.

Dlaczego wczesne wykrycie raka płuca jest tak ważne

Panie Profesorze, co konkretnie oznacza stwierdzenie, że wcześnie wykryty rak płuca jest dziś często dobrze uleczalny?

To bardzo proste: im wcześniej rozpoznamy chorobę, tym większe są możliwości leczenia. Małe i ograniczone zmiany w tkance można często usunąć operacyjnie albo poddać precyzyjnej radioterapii. W takich przypadkach szanse przeżycia są rzeczywiście bardzo dobre.

Wiele zmieniło się jednak także w leczeniu zaawansowanego raka płuca. Nowoczesne leki można coraz dokładniej dobierać do biologicznych i molekularnych właściwości konkretnego nowotworu.

Zapobieganie zachorowaniom i znaczenie zaprzestania palenia

Jako lekarz wolałby Pan jednak, aby dana osoba w ogóle nie stała się pacjentem?

Oczywiście. Naszym głównym celem na kolejne lata i dziesięciolecia jest doprowadzenie do tego, aby na raka płuca zapadało znacznie mniej osób. Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim to, aby w ogóle nie rozpoczynać palenia, a w przypadku osób palących – aby z niego zrezygnować.

Jeżeli mimo to rozwinie się rak płuca, chcemy wykryć go możliwie jak najwcześniej.

Czy zaprzestanie palenia ma sens również po wielu latach?

Zdecydowanie tak. Nigdy nie jest na to za późno. Organizm zaczyna w pewnym stopniu regenerować się już wkrótce po wypaleniu ostatniego papierosa. Ogólna zależność jest jednoznaczna: im większa liczba wypalanych papierosów i im dłuższy okres palenia, tym wyższe ryzyko rozwoju raka płuca.

Dlaczego rak płuca bywa wykrywany późno

Dlaczego rak płuca nadal tak często rozpoznawany jest w późnym stadium?

Guz może przez długi czas rozwijać się w płucu, nie powodując żadnych dolegliwości. Wiele osób nadal czuje się wówczas całkowicie zdrowo.

Na jakie objawy ostrzegawcze należy zwracać uwagę?

Niepokój powinny wzbudzić przede wszystkim:

• nowo powstały kaszel,
• wyraźna zmiana charakteru przewlekłego kaszlu,
• krwioplucie lub obecność krwi w odkrztuszanej wydzielinie,
• utrzymująca się chrypka,
• duszność,
• ból w klatce piersiowej,
• niewyjaśniona utrata masy ciała.

Czy wystąpienie takich objawów zawsze oznacza raka płuca?

Oczywiście, że nie. Kaszel i chrypka bardzo często mają inne przyczyny. Jeżeli jednak dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas, wyraźnie się zmieniają lub narastają, powinny zostać ocenione przez lekarza.

Tomografia komputerowa może uwidocznić bardzo małe zmiany

Czy w tym miejscu pojawia się rola nowego programu wczesnego wykrywania raka płuca?

Dokładnie tak. Badanie tomografii komputerowej może uwidocznić bardzo małe zmiany oraz tak zwane guzki płuca na długo przed wystąpieniem dolegliwości.

Większość takich guzków ma charakter łagodny. Niektóre mogą jednak okazać się bardzo wczesnym nowotworem albo zmianą przednowotworową. Z tego względu nieprawidłowe wyniki są dokładnie obserwowane lub poddawane dalszej diagnostyce.

Kto może skorzystać z programu wczesnego wykrywania

Do kogo kierowana jest możliwość wykonania badania przesiewowego?

Według kryteriów przedstawionych w niemieckim materiale program jest adresowany do osób obecnie palących oraz byłych palaczy w wieku od 50 do 75 lat, które paliły przez co najmniej 25 lat i osiągnęły ekspozycję wynoszącą minimum 15 paczkolat.

Może to odpowiadać na przykład paleniu około 12 papierosów dziennie przez 25 lat. Osoby, które przestały palić, mogą zostać objęte programem, jeżeli od wypalenia ostatniego papierosa upłynęło nie więcej niż 10 lat.

Czy osoba spełniająca kryteria powinna czekać na zaproszenie?

Nie. Zgodnie z opisywanym niemieckim systemem zainteresowany powinien sam zgłosić się do lekarza rodzinnego lub specjalisty chorób wewnętrznych. Lekarz sprawdza najpierw, czy pacjent spełnia kryteria kwalifikacji. Po przeprowadzeniu odpowiedniego poradnictwa możliwe jest wystawienie skierowania do pracowni radiologicznej.

Badanie jest bezbolesne, a wykonanie samej serii obrazów trwa krócej niż minutę.

Prawidłowy wynik badania nie chroni przed przyszłym zachorowaniem

Czy prawidłowy wynik tomografii można traktować jako przyzwolenie na dalsze palenie?

Nie. Tomografia komputerowa może pomóc we wczesnym rozpoznaniu raka płuca, ale nie zapobiega jego powstaniu. Przedstawia ponadto jedynie stan płuc w konkretnym momencie.

Osoby kwalifikujące się do programu wczesnego wykrywania powinny zatem wykorzystywać obie możliwości: szansę na wczesną diagnozę oraz profesjonalne wsparcie w zaprzestaniu palenia.

Materiały dotyczące zaprzestania palenia

Deutsche Atemwegsliga udostępnia bezpłatne, zweryfikowane medycznie materiały informacyjne dotyczące metod i możliwości zaprzestania palenia.

Źródło: Informationsdienst Wissenschaft, Lung cancer: “It is never too late to reduce your own risk”.