Gdy hospitalizowani pacjenci mają trudności z oddychaniem, lekarze zwykle sięgają po stetoskop. Jednak wyniki badania klinicznego przeprowadzonego przez Rutgers i RWJBarnabas Health, opublikowane w JAMA Network Open, sugerują, że zamiast tego powinni korzystać z przenośnego ultrasonografu.
Badanie wykazało, że początkowa diagnostyka przy użyciu ultrasonografii kieszonkowej prowadzi do trafniejszych rozpoznań, krótszego czasu hospitalizacji i znaczących oszczędności kosztów. Jednocześnie autorzy podkreślili potrzebę dodatkowych szkoleń i lepszej integracji tej technologii z praktyką kliniczną.
„Badanie jednoznacznie pokazuje, że ultrasonografia jest lepszą technologią diagnostyczną, nawet dla doświadczonych użytkowników stetoskopu po kilku godzinach szkolenia z USG” – powiedział prof. Partho Sengupta, główny autor badania, kierownik kardiologii w Rutgers Robert Wood Johnson Medical School (RWJMS) oraz w Robert Wood Johnson University Hospital (RWJUH).
W badaniu uczestniczyło 208 pacjentów przyjętych z powodu duszności do RWJUH w New Brunswick. Około połowa z nich została zdiagnozowana przy pomocy urządzeń ultrasonograficznych podłączanych do smartfonów, a pozostali według standardowych procedur.
Wstępna diagnostyka z użyciem USG skróciła średni czas hospitalizacji z 11,9 do 8,3 dnia. Łącznie udało się zaoszczędzić 246 „łóżkodni” oraz około 751 tys. dolarów w kosztach bezpośrednich w całej kohorcie, przy porównywalnym odsetku rehospitalizacji w ciągu 30 dni.
„Wyjaśnienie jest proste – USG daje więcej i bardziej konkretne informacje o stanie pacjenta. Jeśli lekarz w ciągu kilku minut może zobaczyć płyn w płucach, niewydolność serca czy sztywną żyłę główną dolną, szybciej wdroży odpowiednie leczenie lub wykluczy przyczynę kardiopulmonalną” – wyjaśnił Sengupta.
Protokół badania oparto na kilku podstawowych projekcjach serca i sześciopolowej ocenie płuc, aby uprościć procedurę. Badanie trwało 10–15 minut i miało charakter binarny: cechy zastoju obecne lub nie, funkcja skurczowa obniżona lub nie.
Lekarze opiekujący się pacjentami w szpitalu, uczestniczący w badaniu, odbyli kilkugodzinne szkolenie z wykonywania i interpretacji badań USG. Mimo to większość z nich w praktyce pozostawiła wykonanie badań sonografistom, a interpretację kardiologom. Tylko 20% pacjentów zostało zdiagnozowanych ultrasonograficznie bezpośrednio przez lekarza prowadzącego w szpitalu.
Zdaniem autorów, barierą pozostają presja czasu podczas obchodów i brak systemowych zachęt, aby dołożyć dodatkowe 10 minut do rutynowej diagnostyki. W tym projekcie ograniczenia udało się przezwyciężyć dzięki modelowi współpracy interdyscyplinarnej.
Zespół interpretacyjny pod kierownictwem prof. Kameswari Maganti współpracował ściśle z grupą lekarzy opiekujących się pacjentami w szpitalu (Catherine Chen, Payal Parikh) oraz z zespołem inżynieryjno-analitycznym kierowanym przez Naveenę Yanamalę. „Ten skoordynowany wysiłek był kluczem do stworzenia protokołu, który wyraźnie skrócił czas hospitalizacji i obniżył koszty opieki” – podsumował Sengupta.
USG zmieniło decyzje kliniczne w około jednej trzeciej przypadków, prowadząc do nowych rozpoznań i modyfikacji terapii. Najwięcej korzyści odniosły osoby z dłuższym pobytem w szpitalu, co sugeruje, że badania ultrasonograficzne mogą mieć szczególne znaczenie w złożonych przypadkach.
Autorzy podkreślili, że konieczne są dalsze, wieloośrodkowe badania, aby potwierdzić te wyniki i wypracować strategie sprzyjające trwałemu wdrożeniu tej technologii. Niemniej coraz silniejszy staje się argument, że „lepiej zobaczyć niż zgadywać” – a wczesny obraz serca i płuc przy łóżku chorego może umożliwić szybsze i trafniejsze leczenie.
Źródło: JAMA Network Open, Cardiopulmonary Point-of-Care Ultrasonography for Hospitalist Management of Undifferentiated Dyspnea
DOI: http://dx.doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2025.30677
