Niewydolność oddechowa 2026: kwalifikacja, NIV, monitoring i opieka domowa

Kwalifikacja do domowej wentylacji mechanicznej, przewlekła hiperkapnia, nieinwazyjna wentylacja mechaniczna, zaburzenia oddychania podczas snu, telemonitoring oraz postępowanie z chorym wentylowanym w warunkach domowych znajdą się wśród głównych tematów IV Ogólnopolskiej Konferencji „Niewydolność Oddychania”. Spotkanie odbędzie się 2-3 października 2026 roku w Bydgoszczy. Dwudniowy program został skonstruowany wokół problemów, z którymi pulmonolodzy i współpracujące z nimi zespoły spotykają się podczas kwalifikacji, rozpoczynania i monitorowania długoterminowego wspomagania oddychania.

Aktualny program oraz formularz rejestracyjny dostępne są na stronie wydarzenia: niewydolnoscoddychania.grupaconway.pl.

10 lat programu POLVENT i zmiana podejścia do niewydolności oddechowej

Konferencję otworzy blok poświęcony dziesięciu latom programu POLVENT. Organizatorzy przypominają, że program rozpoczęty przed dekadą wiązał się z tworzeniem sal nieinwazyjnej wentylacji mechanicznej oraz upowszechnianiem tej metody na oddziałach pulmonologicznych. Obejmował również wyposażanie ośrodków i szkolenie zespołów.

Dziesięciolecie programu staje się jednocześnie punktem wyjścia do dyskusji o tym, jak zmieniło się współczesne podejście do pacjenta wymagającego wspomagania oddychania. W aktualnym programie konferencji duży nacisk położono nie tylko na samą decyzję o rozpoczęciu terapii, lecz także na prawidłową kwalifikację, określanie jej celów, ocenę tolerancji oraz długoterminowe monitorowanie.

Pierwszą sesję zatytułowano „Cele domowego wspomagania wentylacji”. Dr n. med. Piotr Janowiak przedstawi wykład „Od korekcji hiperkapnii do wyników ważnych dla chorego: przeżycie, sen, sprawność i jakość życia”. Już sam tytuł wystąpienia wskazuje, że organizatorzy chcą rozszerzyć dyskusję poza ocenę pojedynczych parametrów fizjologicznych i odnieść ją również do klinicznych rezultatów leczenia.

Kwalifikacja do DWM – nie tylko pojedyncza wartość gazometrii

Znaczną część pierwszego dnia poświęcono domowej wentylacji mechanicznej (DWM). Jedna z sesji otrzymała tytuł „Kogo, kiedy i jak kwalifikować do DWM? Fenotyp zamiast jednej wartości progowej”.

W programie znalazło się wystąpienie dr n. med. Natalii Celejewskiej-Wójcik „Kwalifikacja 360°: gazometria, PtcCO₂, oksymetria, SNIP/MIP, USG przepony i ocena kaszlu”. Zestawienie tych metod pokazuje, że podczas konferencji kwalifikacja do wspomagania wentylacji będzie rozpatrywana jako wieloelementowa ocena kliniczna, a nie decyzja podejmowana wyłącznie na podstawie pojedynczego wyniku gazometrii.

Program obejmuje również poszczególne fenotypy i sytuacje kliniczne. Dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska przedstawi zagadnienie „POChP i przewlekła hiperkapnia: stabilny chory czy moment po zaostrzeniu?”.

Chorobom restrykcyjnym i deformacjom klatki piersiowej poświęcone będzie wystąpienie dr n. med. Beaty Chmielowicz-Frontczak i dr. n. med. Łukasza Minarowskiego „Choroby restrykcyjne i deformacje klatki piersiowej: nie przeoczyć wczesnej hipowentylacji”.

W przypadku chorób nerwowo-mięśniowych dr n. med. Jacek Nasiłowski i dr n. med. Andrzej Opuchlik omówią drogę „od osłabienia kaszlu do decyzji o NIV”.

Nieinwazyjna wentylacja mechaniczna (NWM; ang. non-invasive ventilation, NIV) pojawia się zresztą w wielu częściach programu, zarówno w kontekście kwalifikacji i monitorowania, jak i bezpieczeństwa terapii oraz postępowania w przypadku złej tolerancji leczenia.

ZHO – kiedy CPAP, a kiedy NIV?

Oddzielnym zagadnieniem będzie zespół hipowentylacji otyłych (ZHO). Wykład dr. n. med. Aleksandra Kani i dr. hab. n. med. Szymona Skoczyńskiego zatytułowano „ZHO jako choroba wielofenotypowa: CPAP czy NIV i dla kogo?”.

Temat ten łączy obszar przewlekłej niewydolności oddechowej z medycyną snu. W dalszej części programu ZHO pojawia się także obok hipowentylacji, zespołu nakładania i centralnych zaburzeń oddychania, co podkreśla znaczenie różnicowania mechanizmów odpowiedzialnych za nocne zaburzenia wymiany gazowej.

Monitoring domowy 2.0 – respirator jako źródło danych klinicznych

W przypadku długoterminowego wspomagania wentylacji równie istotne jak rozpoczęcie leczenia pozostaje jego późniejsze monitorowanie. Temu zagadnieniu będzie poświęcony wykład dr. n. med. Jacka Nasiłowskiego „Monitoring domowy 2.0: dane z respiratora, przecieki, asynchronie i telemonitoring”.

Program koncentruje się więc na parametrach, które mogą wskazywać na problemy pojawiające się już podczas prowadzenia leczenia – między innymi przecieki i asynchronie pacjent-respirator.

Bezpośrednio po wykładach pierwszej sesji odbędzie się debata „Kiedy cel terapii został osiągnięty?”. Taki układ programu łączy ocenę techniczną terapii z pytaniem o jej rzeczywistą skuteczność kliniczną.

Problemy, zanim obniży się saturacja

Do zagadnienia monitorowania organizatorzy powrócą drugiego dnia konferencji. Judyta Rogóż przedstawi wystąpienie „Zanim spadnie saturacja: przeciek, wydzielina, niepokój i asynchronia – codzienne pułapki”.

Zaplanowano również symulację zespołową „Pacjent nie toleruje NIV – pierwsze 15 minut”. Program uwzględnia zatem nie tylko kwalifikację do terapii, ale także praktyczne problemy pojawiające się w trakcie jej prowadzenia.

POChP i niewydolność oddechowa – od hiperkapnii do farmakoterapii

Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) jest obecna w kilku częściach programu. Poza kwalifikacją pacjentów z przewlekłą hiperkapnią do wspomagania wentylacji przewidziano również blok dotyczący farmakoterapii.

Jedno z wystąpień będzie poświęcone leczeniu farmakologicznemu pacjenta z niewydolnością oddechową w przebiegu POChP zgodnie z wytycznymi.

Dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska przedstawi także temat „Kiedy wynik eozynofilów kłamie? Kiedy zaostrzenia i eozynofile otwierają drogę do ICS?”. W polskiej terminologii klinicznej ICS odpowiadają wziewnym glikokortykosteroidom (wGKS; ang. inhaled corticosteroids, ICS).

W programie tej części konferencji znalazło się ponadto wystąpienie prof. dr. hab. n. med. Piotra Rzymskiego „Zakażenie RSV u dorosłych: niedocenione zagrożenie, groźne sojusze i rola profilaktyki”.

Noc jako test rezerwy oddechowej

Osobny blok konferencji poświęcono związkowi pomiędzy zaburzeniami oddychania podczas snu a niewydolnością oddechową. Sesja IV została zatytułowana „Noc jako test rezerwy oddechowej – od hipowentylacji podczas snu do ostrej dekompensacji. HOT TOPICS 2025/2026 w niewydolności oddychania”.

Jest to wspólna sesja Sekcji Zaburzeń Oddychania w czasie Snu, Sekcji Intensywnej Terapii Pulmonologicznej oraz Polskiego Towarzystwa Badań nad Snem.

Dr n. med. Aleksander Kania przedstawi temat „Hipowentylacja nocna jako pierwszy sygnał niewydolności pompy oddechowej: kiedy szukać CO₂?”.

Dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska omówi natomiast zagadnienie „Poza AHI: obciążenie hipoksemią i hiperkapnią jako wspólny język medycyny snu i intensywnej terapii”.

W programie znalazło się również wystąpienie dr hab. n. med. Elizy Wasilewskiej „Czy leki nowej generacji opóźniają rozwój niewydolności oddychania? Doświadczenia z chorób nerwowo-mięśniowych”.

OBS, hipowentylacja i nowe grupy JGP

Pierwszy dzień zakończy sesja „Pacjent z zaburzeniami oddychania w czasie snu i niewydolnością oddychania w świetle nowych grup JGP”, dotycząca praktycznych zasad obowiązujących od 1 lipca 2026 roku.

Program obejmuje wybór odpowiedniej grupy Jednorodnych Grup Pacjentów (JGP) w przypadku zaostrzenia przewlekłej choroby płuc przebiegającego z niewydolnością oddechową, a także kwalifikację do domowego leczenia tlenem oraz wymaganą dokumentację i sposób rozliczenia tej ścieżki.

Oddzielnie omówiony zostanie obturacyjny bezdech senny (OBS) – diagnostyka, CPAP, choroby współistniejące i hospitalizacja.

Kolejny punkt programu wychodzi poza OBS i obejmuje hipowentylację, ZHO, zespół nakładania oraz centralne zaburzenia oddychania, z uwzględnieniem diagnostyki snu, PAP/NIV i sprawozdawczości.

Sesję zakończy blok „JGP bez pułapek: pięć przypadków, pięć decyzji rozliczeniowych”.

Pacjent wentylowany – pielęgniarstwo, bezpieczeństwo i fizjoterapia

Drugi dzień konferencji otworzy sesja dotycząca opieki nad pacjentem wentylowanym. Jej zakres obejmuje bezpieczeństwo terapii, kompetencje zespołu oraz problemy występujące podczas codziennego stosowania NIV.

Renata Bramorska-Michalska i Małgorzata Buchczyk przedstawią „Miareczkowanie NIV: kompetencje, odpowiedzialność i eskalacja problemu”.

Monika Rucka omówi temat „Skóra pod maską NIV: profilaktyka, diagnostyka i leczenie uszkodzeń ciśnieniowych”, natomiast dr n. med. Aleksander Kania przedstawi kwestionariusz oceny przewlekłej tlenoterapii QuOTE.

Fizjoterapia u pacjenta objętego DWM

Całą sesję VII przeznaczono na fizjoterapię pacjentów objętych domową wentylacją mechaniczną. Sesję poprowadzą dr n. med. Elżbieta Magdalena Grabczak oraz dr n. med. i n. zdr. Magdalena Żak.

Dr n. o zdr. Anna Pyszora przedstawi wykład „Od oceny pacjenta do celów terapii – jak planować fizjoterapię u chorego objętego wentylacją domową?”.

Mgr Agata Gładzka omówi dobór i eskalację interwencji fizjoterapeutycznych w warunkach domowych, a dr n. med. i n. o zdr. Agnieszka Lewińska – monitorowanie efektów fizjoterapii oraz modyfikację postępowania.

W programie uwzględniono ponadto ultrasonografię przepony u pacjenta z przewlekłą niewydolnością oddechową oraz możliwości i ograniczenia tej metody oceny.

Blok zakończy dyskusja „Od NWM do samodzielności w domu”.

Granice leczenia: autonomia, bezpieczeństwo i terapia daremna

Ostatnia sesja konferencji wykracza poza techniczne aspekty wspomagania oddychania i dotyczy problemów etycznych oraz decyzyjnych występujących u pacjentów z niewydolnością oddechową.

Sesję „Granice terapii oddechowej: autonomia, bezpieczeństwo i opieka u kresu życia” poprowadzą prof. dr hab. n. med. Szczepan Cofta i prof. dr hab. n. med. Adam Wichniak.

Prof. dr hab. n. med. Adam Wichniak będzie mówił o leczeniu pacjenta z psychozą i niewydolnością oddychania bez utraty przymierza terapeutycznego. Dr hab. Edyta Rysiak omówi problem przymusu bezpośredniego podczas terapii NWM, natomiast dr n. med. Jacek Górka przedstawi temat terapii daremnej i pułapu terapii.

Konferencję poprzedzi dyskusja dotycząca trudnych decyzji klinicznych, a następnie podsumowanie dwudniowych obrad.

IV Konferencja „Niewydolność Oddychania” – miejsce i rejestracja

IV Ogólnopolska Konferencja „Niewydolność Oddychania” odbędzie się 2-3 października 2026 roku w Hotelu City przy ul. 3 Maja 6 w Bydgoszczy.

Organizatorem wydarzenia jest Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, a biurem organizacyjnym Grupa Conway Sp. z o.o. Przewodniczącą Komitetu Naukowego i Organizacyjnego jest dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.

Według aktualnego cennika udział lekarza będącego członkiem PTChP kosztuje 650 zł. Opłata dla lekarza niebędącego członkiem Towarzystwa wynosi 800 zł, natomiast dla ratowników medycznych, pielęgniarek i fizjoterapeutów – 550 zł. Opłaty obejmują udział w wykładach, materiały konferencyjne i wyżywienie.

Ze względu na możliwość aktualizacji programu i informacji organizacyjnych przed rejestracją należy sprawdzić aktualne dane na stronie konferencji.

Program, szczegółowe informacje oraz rejestracja:
https://niewydolnoscoddychania.grupaconway.pl/