ERS Congress 2026 rusza w Barcelonie. Pięć dni najnowszej nauki i praktyki pulmonologicznej

Dziś, 5 września 2026 r., w Barcelonie rozpoczyna się ERS Congress 2026, największe doroczne spotkanie międzynarodowej społeczności zajmującej się medycyną oddechową. Do Fira Gran Via ma przyjechać blisko 20 tys. profesjonalistów, a w ciągu pięciu dni zaplanowano ponad 500 sesji i prezentację około 5 tys. prac badawczych. Tegoroczny program pokazuje kierunek, w którym rozwija się współczesna pulmonologia: od biologicznego leczenia chorób dróg oddechowych, precyzyjnej diagnostyki raka płuca i nowych terapii nadciśnienia płucnego, przez sztuczną inteligencję i omiki, po oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, rehabilitację, medycynę snu, wpływ klimatu oraz partnerskie włączanie pacjentów do badań i organizacji opieki.

ERS Congress 2026 rozpoczyna się w Barcelonie

Od soboty 5 września do środy 9 września 2026 r. Fira Gran Via w Barcelonie staje się centrum światowej medycyny oddechowej. European Respiratory Society (ERS) organizuje tam swój doroczny kongres, który obejmuje praktycznie całe spektrum współczesnej pulmonologii – od nauk podstawowych i biologii płuc po diagnostykę, farmakoterapię, intensywną terapię, rehabilitację, transplantologię i zagadnienia zdrowia publicznego.

Według informacji Fira de Barcelona w tegorocznym spotkaniu ma uczestniczyć blisko 20 tys. profesjonalistów zdrowia oddechowego, w tym lekarzy, badaczy i naukowców. W ciągu pięciu dni przewidziano ponad 500 sesji oraz około 5 tys. prac badawczych. Skala programu powoduje, że ERS Congress jest jednocześnie miejscem prezentacji dużych badań klinicznych, nowych wytycznych, badań obserwacyjnych, analiz epidemiologicznych, projektów translacyjnych i bardzo wczesnych wyników pochodzących z laboratoriów.

Barcelona gości ERS Congress po raz czwarty. Fira de Barcelona była gospodarzem poprzednich edycji wydarzenia w 2010, 2013 i 2022 r. W 2026 r. kongres odbywa się w halach 1-3 kompleksu Gran Via.

Pierwszy dzień ma w znacznym stopniu charakter edukacyjny. W sobotę odbywają się m.in. kursy podyplomowe i specjalistyczne sesje szkoleniowe. Centrum kongresowe jest tego dnia otwarte od godz. 7:00 do 21:30 CEST, a sesje kongresowe zaplanowano od 8:00 do 21:30.

Program obejmuje niemal całe spektrum współczesnej pulmonologii

European Respiratory Society zrzesza ponad 35 tys. lekarzy, naukowców i przedstawicieli innych zawodów związanych ze zdrowiem oddechowym. Program kongresu jest tworzony z udziałem 14 oficjalnych assemblies ERS, reprezentujących poszczególne obszary medycyny oddechowej.

Zakres tegorocznego wydarzenia pokazuje, jak dalece współczesna pulmonologia wykracza poza tradycyjny podział na astmę, POChP, zapalenia płuc i nowotwory. Obok klasycznych jednostek chorobowych program obejmuje m.in. analizę wielkoskalowych danych, omiki przestrzenne, organoidy pochodzące od pacjentów, medycynę regeneracyjną, sztuczną inteligencję, telemonitoring, zmiany klimatu, projektowanie miast sprzyjających zdrowiu płuc, zachowania zdrowotne, udział pacjentów w badaniach oraz transformację organizacji opieki.

Choroby dróg oddechowych: biologiczne leczenie POChP i terapia poza zapaleniem typu 2

W obszarze astmy, POChP i przewlekłego kaszlu ERS wskazuje w 2026 r. kilka kierunków, które mogą mieć szczególne znaczenie dla dalszego rozwoju leczenia. Wśród nich znalazły się nowe terapie biologiczne w POChP, biologiczne i biopodobne leki stosowane w astmie oraz poszukiwanie celów terapeutycznych wykraczających poza klasycznie definiowane zapalenie typu 2.

Program obejmuje również zagadnienia wczesnego początku POChP, zależności pomiędzy rozwojem płuc a późniejszym ryzykiem przewlekłej obturacji oraz zastosowań sztucznej inteligencji w chorobach dróg oddechowych.

Istotny jest tu szerszy kierunek zmian w pulmonologii: klasyczna kwalifikacja chorego wyłącznie na podstawie rozpoznania nozologicznego coraz częściej jest uzupełniana analizą fenotypu, endotypu, biomarkerów i potencjalnych cech poddających się leczeniu. Kongres jest miejscem, w którym dane z badań podstawowych mogą być bezpośrednio konfrontowane z wynikami badań klinicznych i doświadczeniem lekarzy prowadzących chorych.

Rehabilitacja już nie tylko w POChP

W programie dotyczącym opieki klinicznej i fizjologii znalazły się nowe metody testowania wydolności wysiłkowej, rehabilitacja w przewlekłych chorobach płuc, telemedycyna oraz współpraca interdyscyplinarna.

Szczególnie widoczny jest trend rozszerzania rehabilitacji pulmonologicznej poza jej historycznie najsilniejsze powiązanie z POChP. W programie zaplanowano sesje dotyczące rehabilitacji w innych przewlekłych chorobach układu oddechowego, w tym chorobach śródmiąższowych i nadciśnieniu płucnym, oraz po ostrych epizodach chorobowych.

Osobną grupę tematów stanowią przestrzeganie zaleceń, utrzymywanie aktywności fizycznej, samodzielne zarządzanie chorobą i wykorzystanie interwencji behawioralnych oraz technologii cyfrowych do długoterminowej opieki nad pacjentem.

Sztuczna inteligencja, obrazowanie i omiki coraz bliżej praktyki klinicznej

Sztuczna inteligencja nie występuje już w programie ERS jako osobna technologiczna ciekawostka. Jest obecna w wielu dziedzinach, od badań podstawowych przez obrazowanie i bronchoskopię po choroby dróg oddechowych i raka płuca.

W naukach podstawowych i translacyjnych jednym z kierunków jest łączenie przestrzennych danych wieloomicznych z metodami sztucznej inteligencji w celu lepszego poznawania patogenezy chorób, ich wcześniejszego wykrywania oraz prognozowania przebiegu. Program obejmuje również organoidy pochodzące od pacjentów, komórki indukowane pluripotencjalne oraz zagadnienia regeneracji tkanki płucnej.

W diagnostyce obrazowej i endoskopowej AI pojawia się w analizie obrazów, planowaniu procedur, ocenie zmian w płucach i rozwoju badań przesiewowych. ERS zwraca również uwagę na dalszy rozwój ultrasonografii klatki piersiowej i wykorzystanie jej poza klasyczną diagnostyką chorób opłucnej – m.in. w chorobach śródmiąższowych, intensywnej terapii, onkologii klatki piersiowej i zakażeniach.

Rak płuca: wczesne wykrywanie, biopsja płynna i uczenie maszynowe

Onkologia klatki piersiowej jest jednym z obszarów, w których połączenie technologii i praktyki klinicznej jest szczególnie widoczne. Wśród priorytetów ERS Congress 2026 znalazły się nowe zasady klasyfikacji TNM, rozwój badań przesiewowych raka płuca, konsekwencje organizacyjne wdrażania takich programów, biopsja płynna oraz ponowna ocena chorego po leczeniu neoadiuwantowym.

Prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, prezydent European Respiratory Society, wskazuje wśród szczególnie interesujących tematów kongresu połączenie sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego, danych omicznych oraz biopsji płynnej z opieką nad chorym na raka płuca.

W jej rekomendacjach programowych znalazły się m.in. sesje dotyczące uczenia maszynowego i omik w leczeniu raka płuca, molekularnych informacji uzyskiwanych dzięki biopsji płynnej, optymalizacji programów wczesnego wykrywania oraz klinicznego znaczenia niskodawkowej tomografii komputerowej.

LDCT jest przy tym analizowana nie tylko jako metoda wykrywania potencjalnych zmian nowotworowych. Badanie może ujawniać również inne patologie klatki piersiowej, w tym rozedmę, co prowadzi do szerszej dyskusji o wykorzystaniu badań przesiewowych jako elementu zintegrowanej oceny ryzyka pulmonologicznego.

Od zakażeń i NTM po ILD, nadciśnienie płucne i intensywną terapię

Zakażenia oddechowe i rosnąca presja antybiotykooporności

ERS Assembly 10 zajmujące się zakażeniami oddechowymi wskazuje oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jako jedno z najważniejszych wyzwań tegorocznego programu. Szczególne miejsce zajmują strategie wychodzące poza klasyczną antybiotykoterapię, choroby wywoływane przez prątki niegruźlicze, następstwa gruźlicy oraz szczepienia prowadzone w różnych okresach życia.

Jedna z sesji poświęcona będzie wielowymiarowym metodom zwalczania zakażeń oddechowych poza antybiotykami. Osobny blok dotyczy NTM, których znaczenie kliniczne w ostatnich latach wyraźnie wzrosło wraz z poprawą diagnostyki i większą świadomością choroby wśród pulmonologów.

ERS zwraca również uwagę na rozwój szczepionek przeciw gruźlicy – od dalszej oceny roli BCG po kolejne generacje kandydatów szczepionkowych.

Znaczenie badań nad antybiotykoopornością w przewlekłych chorobach płuc pokazuje także aktywność Clinical Research Collaborations ERS. Podczas kongresu przedstawiciele CRC są zaangażowani w ponad 90 prezentowanych abstraktów, w tym w pierwsze wyniki projektów dotyczących globalnego obciążenia opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe w przewlekłych chorobach płuc.

Choroby śródmiąższowe: od ILA do włóknienia obejmującego różne narządy

Program chorób śródmiąższowych obejmuje powikłania płucne chorób tkanki łącznej, pylice, sarkoidozę, nieprawidłowości śródmiąższowe płuc określane jako ILA, współwystępowanie idiopatycznego włóknienia płuc i raka płuca oraz biologiczne mechanizmy włóknienia w różnych narządach.

Tak skonstruowany program odzwierciedla zmianę sposobu myślenia o włóknieniu. Coraz częściej jest ono analizowane nie wyłącznie jako końcowy etap jednej określonej choroby, ale jako proces biologiczny, którego mechanizmy mogą być częściowo wspólne dla różnych jednostek i narządów.

Nadciśnienie płucne w erze skuteczniejszych terapii

W chorobach naczyń płucnych jednym z najważniejszych pytań jest obecnie nie tylko dostępność kolejnych leków, ale sposób przebudowy algorytmów leczenia i monitorowania pacjentów w związku ze zwiększającą się skutecznością terapii.

Program obejmuje rozwój nowych leków, kontrowersje dotyczące leczenia CTEPH, postępowanie w zatorowości płucnej pośrednio wysokiego i wysokiego ryzyka oraz znaczenie chorób współistniejących.

Prof. Harm Jan Bogaard z ERS Assembly 13 wskazuje, że pojawienie się bardzo skutecznych nowych terapii wymusza ponowną ocenę algorytmów terapeutycznych, sposobu monitorowania pacjentów, patofizjologii oraz punktów końcowych przyszłych badań klinicznych. Jedną z ważnych sesji kongresu będzie również omówienie leczenia PAH w nowej rzeczywistości terapeutycznej.

Medycyna snu odchodzi od jednego wskaźnika

W zaburzeniach oddychania podczas snu akcent przesuwa się w kierunku fenotypowania chorych i oceny wyników leczenia istotnych klinicznie. W programie znalazły się nowe wytyczne dotyczące CPAP w OSA, rozwój farmakoterapii zaburzeń oddychania podczas snu, związki pomiędzy pulmonologią i kardiologią oraz strategie wykrywania tych zaburzeń w podstawowej opiece zdrowotnej.

Ważnym zagadnieniem jest także współwystępowanie OSA z przewlekłymi chorobami obturacyjnymi. ERS zwraca uwagę na pytanie, czy nierozpoznane zaburzenia oddychania podczas snu mogą być jednym z elementów utrudniających kontrolę astmy lub POChP.

Ostra niewydolność oddechowa i nieinwazyjne wspomaganie oddychania

Respiratory intensive care pozostaje jednym z dużych bloków kongresu. Program obejmuje ostrą niewydolność oddechową, nieinwazyjne formy wspomagania oddychania, opiekę nad osobami korzystającymi z wentylacji wspomaganej w domu oraz organizację jednostek wzmożonego nadzoru oddechowego.

Wśród dyskutowanych problemów znajdą się m.in. eskalacja leczenia po zaostrzeniu POChP oraz zalety i zagrożenia związane ze wspomaganiem oddychania u przytomnych chorych z zespołem ostrej niewydolności oddechowej.

Środowisko i klimat stają się zagadnieniami klinicznymi

Program ERS Congress 2026 pokazuje także zmianę znaczenia medycyny środowiskowej. Zanieczyszczenie powietrza, zmiana klimatu i ekspozycje zawodowe nie są traktowane wyłącznie jako obszar epidemiologii populacyjnej, ale coraz częściej jako czynniki mające bezpośrednie znaczenie dla zapobiegania i przebiegu chorób układu oddechowego.

ERS Assembly 6 poświęci sesje wpływowi ekspozycji środowiskowych i zawodowych na zdrowie płuc, zależnościom pomiędzy zanieczyszczeniem powietrza, utratą bioróżnorodności i zmianami klimatu, przebiegowi czynności płuc w ciągu życia oraz możliwościom pierwotnej prewencji chorób oddechowych.

W programie znajduje się również zagadnienie projektowania zdrowych miast. Jest ono istotne, ponieważ część ryzyka oddechowego powstaje nie w gabinecie lekarskim, lecz na poziomie transportu, urbanistyki, jakości powietrza, warunków mieszkaniowych i miejsca pracy.

Prof. Joanna Chorostowska-Wynimko w swoich rekomendacjach zwróciła uwagę m.in. na sesję dotyczącą oddychania w warunkach zmiany klimatu oraz spotkanie poświęcone Europie wolnej od palenia i wapowania.

„United for better breathing” – pacjent ma być współtwórcą, a nie odbiorcą opieki

Motyw przewodni ERS Congress 2026 brzmi „United for better breathing: partnership between patients, clinicians and researchers”. Organizatorzy koncentrują go wokół trzech obszarów: wspólnego tworzenia opieki, rozpoznawania rzeczywistych niezaspokojonych potrzeb pacjentów oraz wspólnego prowadzenia badań przez pacjentów, klinicystów i naukowców.

ERS i European Lung Foundation deklarują w 2026 r. największy jak dotąd udział przedstawicieli pacjentów i opiekunów w programie kongresu. Ich rola ma wykraczać poza tradycyjne opowiadanie o doświadczeniu choroby. Pacjenci uczestniczą m.in. w planowaniu sesji, ustalaniu tematów, dyskusjach o priorytetach badań oraz ocenie znaczenia wyników dla codziennego życia z chorobą.

Temat ma szczególne znaczenie w chorobach przewlekłych, w których parametry fizjologiczne nie opisują całego obciążenia chorobą. Duszność, tolerancja wysiłku, obciążenie leczeniem, możliwość pracy, funkcjonowanie rodziny, jakość snu, aktywność społeczna czy zdolność do samoopieki mogą być równie ważne jak wynik spirometrii.

W opublikowanym w 2026 r. na łamach European Respiratory Journal stanowisku przedstawiciele European Lung Foundation Patient Advisory Committee i Congress Working Group 2026 podkreślili, że partnerstwo z pacjentami powinno prowadzić do konkretnych, mierzalnych i trwałych działań, a nie ograniczać się do motywu jednego kongresu. Autorzy postulują m.in. systematyczne włączanie pacjentów w wytyczne, badania kliniczne, program kongresów oraz ocenę rzeczywistego wpływu tego udziału.

Polski akcent: prezydentem ERS jest prof. Joanna Chorostowska-Wynimko

ERS Congress 2026 ma szczególny wymiar również z polskiej perspektywy. Funkcję prezydenta European Respiratory Society pełni prof. Joanna Chorostowska-Wynimko.

W swoich rekomendacjach dotyczących programu kongresu zwraca uwagę zarówno na najnowszą diagnostykę raka płuca, jak i na zagadnienia środowiskowe, choroby rzadkie oraz partnerstwo pomiędzy pacjentami i profesjonalistami.

Wśród polecanych przez nią sesji znajdują się m.in. wydarzenia dotyczące wczesnego wykrywania raka płuca, biopsji płynnej, uczenia maszynowego i danych omicznych, niedoboru alfa-1-antytrypsyny oraz mukowiscydozy.

Sesja „New perspectives in cystic fibrosis” została zaplanowana na poniedziałek 7 września w godz. 12:30-14:00 CEST. W tym samym bloku czasowym odbędą się również sesje dotyczące niedoboru alfa-1-antytrypsyny oraz przechodzenia od modeli eksperymentalnych do nowych terapii chorób płuc.

Nowe wytyczne i sesje, które mogą szybko wpływać na praktykę

Jednym z najbardziej praktycznych elementów ERS Congress są sesje dotyczące nowych zaleceń klinicznych. W programie 2026 znalazły się m.in. zagadnienia leczenia PAH, stosowania CPAP u dorosłych z OSA, postępowania po dodatnim wyniku badań przesiewowych raka płuca, endosonografii oskrzelowej i przełykowej w diagnostyce i ocenie stopnia zaawansowania raka płuca oraz postępowania u chorych z idiopatycznym włóknieniem płuc współistniejącym z rakiem płuca.

Obecność takich sesji jest istotna, ponieważ kongres nie jest jedynie miejscem prezentowania eksperymentalnych terapii. Duża część programu dotyczy problemów, które pulmonolodzy rozwiązują każdego dnia: komu wykonywać określone badanie, jak interpretować wynik, kiedy rozszerzać diagnostykę, jak monitorować leczenie i jak integrować zalecenia różnych specjalności.

W praktyce klinicznej: czego warto szukać w doniesieniach z Barcelony?

W ciągu kolejnych dni pojawi się duża liczba komunikatów dotyczących nowych badań. Nie wszystkie będą miały taki sam poziom dowodów. Wśród materiałów kongresowych znajdą się pełne wyniki badań klinicznych, analizy obserwacyjne, badania retrospektywne, doświadczenia laboratoryjne oraz abstrakty zawierające dane wstępne.

W ocenie doniesień terapeutycznych szczególnie istotne będzie rozróżnianie statystycznego sygnału skuteczności od rzeczywistego znaczenia klinicznego. W badaniach diagnostycznych równie ważne jak czułość lub dokładność algorytmu będzie pytanie, czy nowa metoda zmienia postępowanie z pacjentem.

W przypadku sztucznej inteligencji podstawowym problemem pozostanie możliwość walidacji rozwiązania w populacji odmiennej od tej, na której zbudowano model. W badaniach biologicznych kluczowe jest natomiast oddzielenie wyników uzyskanych w modelach komórkowych, organoidach czy modelach zwierzęcych od terapii, których skuteczność została już potwierdzona u ludzi.

Kongres jako laboratorium przyszłej pulmonologii

Program ERS Congress 2026 pokazuje kilka wyraźnych procesów zachodzących równolegle we współczesnej medycynie oddechowej.

Pierwszym jest przechodzenie od leczenia opartego wyłącznie na nazwie choroby do terapii bardziej precyzyjnie dopasowanej do biologii i fenotypu pacjenta. Drugim – coraz silniejsze łączenie diagnostyki obrazowej, biomarkerów, danych molekularnych i algorytmów komputerowych. Trzecim – przesuwanie ciężaru w kierunku wcześniejszego wykrywania chorób i prewencji, zanim dojdzie do nieodwracalnego uszkodzenia płuc.

Czwartym procesem jest rozszerzanie odpowiedzialności pulmonologii poza sam gabinet i oddział. Jakość powietrza, zmiana klimatu, ekspozycje zawodowe, palenie i wapowanie, urbanistyka czy dostępność rehabilitacji stają się elementami tej samej dyskusji o wynikach zdrowotnych.

Piątym jest zmiana relacji między naukowcem, lekarzem i pacjentem. ERS wyraźnie sygnalizuje, że doświadczenie osoby żyjącej z przewlekłą chorobą ma być jednym z elementów projektowania badań, ustalania priorytetów oraz oceny wartości nowych metod leczenia.

To właśnie połączenie nauk podstawowych, kliniki, technologii, prewencji i doświadczenia pacjenta może okazać się najważniejszym motywem tegorocznego spotkania.

40 punktów CME i program dostępny online

ERS Congress 2026 został akredytowany przez European Board for Accreditation in Pneumology (EBAP) na łącznie 40 punktów CME, w tym 8 Mark of Excellence CME credits. Punkty mogą być uzyskiwane za udział w odpowiednich sesjach na żywo oraz oglądanie ich powtórek zgodnie z zasadami organizatora.

Oficjalny program internetowy umożliwia przeglądanie sesji oraz większości abstraktów i e-posterów, a także tworzenie własnego harmonogramu kongresowego.

ERS Congress 2026 potrwa do 9 września. W kolejnych dniach Pulmonologiczny.pl będzie prezentował wybrane badania i doniesienia z Barcelony, analizując ich znaczenie dla diagnostyki, leczenia oraz organizacji współczesnej opieki pulmonologicznej.