Rak płuca i nowotwory klatki piersiowej

Nowe spojrzenie na globalne ryzyko zachorowania na raka płuc – wyniki badań

Rak płuc pozostaje najbardziej rozpowszechnioną formą nowotworu, odpowiadając za około 2,2 miliona przypadków i 1,8 miliona zgonów rocznie na świecie. Choć palenie tytoniu jest głównym czynnikiem ryzyka, również bierne palenie, zanieczyszczenie powietrza, narażenie na przemysłowe karcynogeny i opary powstające podczas gotowania mogą przyczyniać się do jego rozwoju. Wskaźniki zapadalności i śmiertelności różnią się jednak w zależności od kraju, płci oraz grup wiekowych, co jest związane m.in. z różnicami w rozwoju gospodarczym i nawykach związanych z paleniem.

Niedawno opublikowane badanie zespołu naukowców z National Cancer Center, Chinese Academy of Medical Sciences i Peking Union Medical College dostarczyło nowych danych na temat ryzyka zachorowania na raka płuc. Wyniki opublikowane 13 listopada 2024 roku w Chinese Medical Journal analizują ryzyko zachorowania na raka płuc w 185 krajach świata, uwzględniając wiek, płeć oraz indeks rozwoju społecznego (HDI).

Podejście badawcze i analiza danych

Naukowcy wykorzystali bazę danych Global Cancer Observatory 2022, aby przeanalizować wskaźniki zachorowalności i śmiertelności z powodu raka płuc w różnych krajach i grupach demograficznych. Dane o populacji oraz ogólnej śmiertelności pozyskano z baz ONZ. Badacze zastosowali metodę uwzględniającą konkurujące przyczyny zgonów oraz możliwość wystąpienia wielu przypadków raka płuc u tej samej osoby. Pozwoliło to na dokładne oszacowanie ryzyka zachorowania i zgonu.

Kluczowe wyniki badania

W 2022 roku globalne ryzyko zachorowania na raka płuc wyniosło 3,49% (1 na 28 osób), a ryzyko śmierci z jego powodu – 2,69% (1 na 37 osób). Wyższe ryzyko zachorowania i zgonu odnotowano w krajach o wysokim i bardzo wysokim HDI, takich jak Kanada czy Nowa Kaledonia, gdzie ryzyko zachorowania wynosiło powyżej 8,12%. Natomiast w krajach o niskim i średnim HDI, takich jak Niger czy Angola, ryzyko to było znacznie niższe (około 0,1%).

Przed ukończeniem 40. roku życia ryzyko zachorowania na raka płuc jest minimalne, ale po tym wieku gwałtownie wzrasta. Najwyższe ryzyko odnotowano u osób powyżej 70. roku życia, które nigdy wcześniej nie chorowały na raka płuc (2,00% ryzyka zachorowania i 1,71% ryzyka zgonu). Ciekawym zjawiskiem był spadek ryzyka w późniejszych latach życia, co może wynikać z większej częstości występowania innych schorzeń związanych z wiekiem, które konkurują jako przyczyny zgonu.

Różnice płciowe i regionalne

Zgodnie z wcześniejszymi badaniami, mężczyźni mieli o 57% większe ryzyko zachorowania na raka płuc i o 85% wyższe ryzyko śmierci niż kobiety, co tłumaczy się głównie różnicami w nawykach palenia. Jednak w kilku krajach, takich jak Dania, Islandia, Szwecja czy Peru, kobiety miały nieco wyższe ryzyko zachorowania na raka płuc niż mężczyźni.

Badanie podkreśla, jak istotne jest planowanie działań prewencyjnych i diagnostycznych w walce z rakiem płuc na poziomie globalnym, regionalnym i krajowym. Autorzy zwracają uwagę, że wyniki mogą być podstawą do opracowania strategii kontrolowania raka płuc, a także efektywnego zarządzania systemami opieki zdrowotnej, szczególnie w krajach o wysokim wskaźniku HDI.

Wnioski i perspektywy

Niniejsze badanie wskazuje na potrzebę zróżnicowanego podejścia do profilaktyki i leczenia raka płuc w różnych populacjach. Wyciągnięte wnioski mogą stanowić podstawę do opracowania bardziej precyzyjnych programów przesiewowych oraz edukacyjnych, co może przyczynić się do redukcji globalnego obciążenia chorobą.

Źródło: Chinese Medical Journal (Global, regional, and national lifetime risk of developing and dying from lung cancer in 2022: A population-based study in 185 countries), Chinese Medical Journals Publishing House Co., Ltd.

Mirosław Wójcik

Mirosław Wójcik - redaktor naczelny Pulmonologiczny.pl, twórca i redaktor naczelny portalu „Oddech Życia” oraz koordynator grupy MedyczneMedia.pl. Specjalizuje się w redakcyjnym opracowywaniu informacji dotyczących pulmonologii, mukowiscydozy i innych chorób rzadkich układu oddechowego, nowych leków i technologii medycznych, badań klinicznych oraz rozwoju eksperymentalnych metod leczenia. Autor licznych materiałów opartych na publikacjach naukowych, doniesieniach konferencyjnych i komunikatach instytucji medycznych; zajmuje się również tłumaczeniem i opracowywaniem zagranicznych materiałów naukowych i prasowych. W latach 2007-2014 redaktor naczelny internetowego dziennika naukowego „BIOLOG”. Członek Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, European Cystic Fibrosis Society oraz Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA). Prezes Fundacji Oddech Życia.

Podobne artykuły

Back to top button