Środowisko, tytoń i choroby zawodowe

Metale w aerozolu z jednorazowych e-papierosów mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia

Ołów i nikiel w aerozolu z vape’ów – więcej niż w tradycyjnych papierosach

Tanie, kolorowe i jednorazowe e-papierosy oraz vape’y stale zyskują na popularności. Urządzenia te zamieniają aromatyzowaną ciecz zawierającą nikotynę w aerozol wdychany przez użytkownika w setkach, a nawet tysiącach zaciągnięć – powszechnie nazywanych „wapowaniem”. Jak donosi czasopismo ACS Central Science, po kilkuset zaciągnięciach niektóre jednorazowe urządzenia uwalniają do aerozolu wyższe stężenia metali i metaloidów niż starsze modele e-papierosów wielokrotnego użytku, a nawet tradycyjne papierosy, co zwiększa ryzyko powikłań zdrowotnych.

„Nasze badania wskazują na ukryte zagrożenie związane z nowymi i popularnymi jednorazowymi e-papierosami – zawierają one niebezpieczne poziomy neurotoksycznego ołowiu, rakotwórczego niklu oraz antymonu, co podkreśla konieczność pilnego wprowadzenia regulacji” – mówi Brett Poulin, autor korespondencyjny badania z University of California w Davis.

Wcześniejsze badania starszych modeli e-papierosów wielokrotnego użytku (takich jak długopisy, box mody i wkłady typu pod) wykazały, że ich elementy grzewcze mogą uwalniać metale, takie jak chrom i nikiel, do cieczy, która po podgrzaniu przekształca się w inhalowany aerozol. Wdychanie niektórych metali i metaloidów może być szkodliwe i wiązać się z wyższym ryzykiem nowotworów, chorób układu oddechowego oraz uszkodzeń neurologicznych.

Pomimo że amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) nie zatwierdziła sprzedaży większości jednorazowych e-papierosów, produkty te są powszechnie dostępne na rynku. W ostatnich latach ich sprzedaż przewyższyła sprzedaż starszych urządzeń wielorazowych, jednak skład pierwiastkowy aerozolu tych nowych urządzeń pozostaje słabo poznany. Dlatego Poulin i jego zespół postanowili ocenić potencjalne zagrożenia zdrowotne związane z popularnymi markami jednorazowych e-papierosów.

W pierwszym etapie badania naukowcy zidentyfikowali zawartość metali i metaloidów w siedmiu jednorazowych urządzeniach pochodzących od trzech różnych producentów, analizując zarówno ciecze o delikatnym, jak i intensywnym aromacie. W nieużywanych cieczach stwierdzono niskie stężenia jonowych metali i metaloidów, choć w niektórych przypadkach zawartość ołowiu i antymonu była zaskakująco wysoka. Źródłem ołowiu były stopy miedzi z dodatkiem ołowiu używane w częściach niegrzewczych, z których metal przenikał do cieczy. Źródła antymonu nie udało się jednoznacznie ustalić.

Następnie urządzenia zostały aktywowane – podgrzewano ciecz, uzyskując od 500 do 1500 zaciągnięć na każde z nich. Analiza aerozolu wykazała, że:

  • poziomy jonowych metali i metaloidów, takich jak chrom, nikiel i antymon, wzrastały wraz z liczbą zaciągnięć;
  • stężenia jonowego cynku, miedzi i ołowiu były najwyższe na początku użytkowania;
  • każde urządzenie emitowało inną kombinację pierwiastków;
  • większość testowanych jednorazowych e-papierosów emitowała wyższe stężenia metali niż wcześniej badane modele wielokrotnego użytku;
  • jeden z badanych jednorazowych e-papierosów uwalniał w ciągu jednego dnia więcej ołowiu niż prawie 20 paczek tradycyjnych papierosów.

Zespół naukowy przeanalizował również potencjalne ryzyko zdrowotne dla codziennego użytkownika. Dla dwóch urządzeń zebrano dane toksykologiczne dotyczące chromu i antymonu – pierwiastków występujących w formach toksycznych i nietoksycznych. W przypadku chromu obecna była jedynie nietoksyczna forma Cr(III), natomiast w przypadku antymonu wykryto mieszaninę formy mniej toksycznej Sb(V) oraz rakotwórczej Sb(III). Co niepokojące, poziomy niklu w aerozolu trzech urządzeń oraz Sb(III) w aerozolu dwóch urządzeń przekraczały ustalone limity ryzyka nowotworowego. Aerozole czterech urządzeń zawierały stężenia niklu i ołowiu przekraczające progi toksyczności dla chorób niezwiązanych z nowotworami.

Naukowcy przebadali zaledwie trzy z niemal stu marek jednorazowych e-papierosów dostępnych w sprzedaży. Wyniki budzą niepokój, szczególnie w kontekście rosnącej popularności tych produktów wśród nastolatków i młodych dorosłych.

Badanie zostało sfinansowane przez University of California Tobacco-Related Disease Research Program, National Institute of Environmental Health Sciences (T32) oraz California Agricultural Experiment Station.

Mirosław Wójcik

Mirosław Wójcik - redaktor naczelny Pulmonologiczny.pl, twórca i redaktor naczelny portalu „Oddech Życia” oraz koordynator grupy MedyczneMedia.pl. Specjalizuje się w redakcyjnym opracowywaniu informacji dotyczących pulmonologii, mukowiscydozy i innych chorób rzadkich układu oddechowego, nowych leków i technologii medycznych, badań klinicznych oraz rozwoju eksperymentalnych metod leczenia. Autor licznych materiałów opartych na publikacjach naukowych, doniesieniach konferencyjnych i komunikatach instytucji medycznych; zajmuje się również tłumaczeniem i opracowywaniem zagranicznych materiałów naukowych i prasowych. W latach 2007-2014 redaktor naczelny internetowego dziennika naukowego „BIOLOG”. Członek Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, European Cystic Fibrosis Society oraz Polskiego Towarzystwa Alergologicznego (PTA). Prezes Fundacji Oddech Życia.

Podobne artykuły

Back to top button